2026 жылғы 24–26 маусым аралығында Астанада Қазақстан Республикасының экологиялық заңнамасының өзекті мәселелеріне арналған офлайн-семинар сәтті аяқталды.

Семинар барысында еліміздің ірі кәсіпорындарының өкілдерімен бірге нақты практикалық жағдайлар, заңнамадағы өзгерістер және экологиялық реттеудің заманауи тәсілдері талқыланды.

Іс-шараға Nova Zinc, СНПС-Актобемунайгаз, NCOC, Kazakhstan Petrochemical Industries Inc. (KPI) қатысты.

Барлық қатысушыларға белсенді қатысқандары, мазмұнды сұрақтары және кәсіби пікір алмасуы үшін алғыс білдіреміз. Алынған білім кәсіпорындардың экологиялық қызметін одан әрі тиімді ұйымдастыруға берік негіз болатынына сенімдіміз.

ҚОҚАТО семинарларында қайта кездескенше!

IMG_0749 (1)

Астана қ., 2026 жылғы 17 маусым — Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігіне қарасты «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдамалық орталығы» РМК (ИАЦ ООС) EcoAgent интеллектуалды экологиялық талдау жүйесін енгізу туралы хабарлайды. Жоба мемлекеттік экологиялық бақылауды сапалы трансформациялауға және қоршаған ортаның жай-күйі туралы деректерді жинау мен талдау процестерін оңтайландыруға бағытталған.

Жобаны әзірлеудің алғышарттары

Қазіргі жағдайда экологиялық ахуалды мониторингтеу өндірістік экологиялық бақылау (ПЭК) есептері, автоматтандырылған мониторинг жүйелерінің (АСМ) деректері, рұқсат құжаттамалары мен тексеру нәтижелері сияқты құрылымдалмаған үлкен көлемдегі деректерді өңдеумен байланысты. Осындай көлемдегі ақпаратты қолмен талдау адами фактор тәуекелдерін арттырады. EcoAgent платформасын әзірлеу табиғатты қорғау қызметін цифрландыру жолындағы заңды қадам болды.

EcoAgent платформасының негізгі мүмкіндіктері

EcoAgent платформасы кешенді аналитикалық шешім болып табылады:

• Автоматтандырылған кросс-талдау: Ұлттық деректер банкі (НБД), e-License, кәсіпорындар, ЕРАП және ЕРСОР жүйелеріндегі деректерді интеллектуалды байланыстыру. Жүйе нақты шығарындылар көрсеткіштерін белгіленген лимиттермен жедел салыстырады.
• АСМ жүйелерімен интеллектуалды жұмыс: Жасанды интеллект модулі автоматтандырылған мониторинг жүйелерінің деректерін нақты уақыт режимінде талдап, инспектордың қатысуынсыз нормативтердің асып кетуін анықтайды.
• Тәуекелдерді басқару: Экологиялық бақылау объектілерін проактивті бағалау жүйесі. ЖИ кәсіпорындарға тәуекел рейтингтерін тағайындап, Экологиялық реттеу және бақылау комитеті инспекторларына ең проблемалы учаскелерге назар аударуға мүмкіндік береді.
• Визуализация және есептілік: Экологиялық жағдайдың интерактивті картасы өңірлер бөлінісінде толық көрініс береді, ал ПЭК есептерін автоматты түрде өңдеу жүйесі құжаттарды өңдеу уақытын бірнеше күннен бірнеше минутқа дейін қысқартады.

Технологиялық инфрақұрылым

Жүйенің негізінде заманауи есептеу қуаттары жатыр — жоба «ҰАТ» АҚ Alem.Cloud суперкомпьютерінде 8 GPU көлемінде сәтті орналастырылды. Бұл деректерді өңдеудің жоғары жылдамдығы мен ауқымдылығын қамтамасыз етеді.

Пилоттық енгізу және перспективалар

Қазіргі кезеңде жүйе еліміздің бес ірі өнеркәсіптік кәсіпорнының базасында пилоттық тестілеуден өтуде. Олардың қатарында ТШО, Казцинк, Қазақстан алюминийі, АМӨЗ және Kazakhmys Smelting бар. Платформаға Экологиялық реттеу және бақылау комитетінің 21 қызметкерлік аккаунты қосылған.

«EcoAgent AI жүйесін енгізу — қоршаған ортаны қорғаудың цифрлық контурын нығайтуға қосқан үлесіміз. Біз Қазақстандағы экологиялық бақылаудың ашық, жедел әрі тиімді болуына ұмтыламыз», — деп атап өтті ИАЦ ООС өкілдері.

 Шөлейттену және құрғақшылыққа қарсы күрес дүниежүзілік күні жыл сайын 17 маусымда аталып өтеді. Бұл халықаралық күн Біріккен Ұлттар Ұйымының Шөлейттенуге қарсы күрес жөніндегі конвенциясы қабылданғаннан кейін, 1994 жылы БҰҰ бастамасымен бекітілді. Оның негізгі мақсаты – жердің тозуы, шөлейттену және құрғақшылық мәселелеріне әлемдік қауымдастықтың назарын аудару, сондай-ақ табиғи ресурстарды сақтау мен қалпына келтірудің тиімді жолдарын іздестіру. Бұл күн адамдарға құнарлы жердің адамзат өмірінің маңызды негіздерінің бірі екенін еске салады, өйткені жер халықты азық-түлікпен, сумен және қажетті табиғи ресурстармен қамтамасыз етеді.

Шөлейттену – қуаң, жартылай қуаң және құрғақ аймақтардағы жердің тозу процесі. Оның барысында топырақ біртіндеп өзінің құнарлылығын және өсімдіктердің өсуін қамтамасыз ету қабілетін жоғалтады. Атауына қарамастан, бұл процесс жердің тікелей шөлге айналуын білдірмейді. Ол ауыл шаруашылығы алқаптарында, жайылымдарда және дала аймақтарында орын алып, қоршаған ортаның нашарлауына және халықтың өмір сүру сапасының төмендеуіне әкеледі. Шөлейттенудің негізгі себептері климаттың өзгеруі, ұзаққа созылған құрғақшылық, ормандардың жойылуы, малдың шамадан тыс жайылуы, жер мен су ресурстарын тиімсіз пайдалану және топырақ эрозиясы болып табылады.

Құрғақшылық – адамдардың өміріне және қоршаған ортаға елеулі әсер ететін ең қауіпті табиғи құбылыстардың бірі. Ол жауын-шашынның ұзақ уақыт бойы жеткіліксіз түсуі нәтижесінде пайда болып, өзендердегі, көлдердегі, су қоймаларындағы және топырақтағы су қорының азаюына алып келеді. Құрғақшылықтың салдары өте ауыр болуы мүмкін: ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігі төмендейді, жайылымдардың жағдайы нашарлайды, ауыз су тапшылығы туындайды, орман және дала өрттерінің қаупі артады. Сонымен қатар, құрғақшылық экономикалық қиындықтарға, азық-түлік бағасының өсуіне және зардап шеккен аймақтардан халықтың мәжбүрлі қоныс аударуына себеп болуы мүмкін.

Шөлейттену мен құрғақшылық мәселелері жаһандық сипатқа ие және әлем бойынша миллиардтаған адамға әсер етеді. Халықаралық ұйымдардың мәліметтері бойынша, жер бетінің едәуір бөлігі қазірдің өзінде тозуға ұшыраған, бұл азық-түлік қауіпсіздігіне, биоалуантүрлілікті сақтауға және тұрақты дамуға үлкен қауіп төндіреді. Әсіресе климаттың өзгеруі құрғақшылықтың жиілігі мен ұзақтығын арттырып, жердің тозу үдерісін жеделдетіп отырғаны алаңдаушылық туғызады. Осыған байланысты Біріккен Ұлттар Ұйымы мемлекеттерді топырақты қалпына келтіру, су ресурстарын сақтау және экологиялық тұрғыдан қауіпсіз ауыл шаруашылығы әдістерін енгізу бойынша шаралар қабылдауға шақырады.

Қазақстан үшін шөлейттену мәселесі ерекше маңызды, себебі ел аумағының басым бөлігі қуаң және жартылай қуаң табиғи аймақтарда орналасқан. Топырақ құнарлылығын сақтау, жайылымдарды ұтымды пайдалану және су ресурстарын қорғау еліміздің басты міндеттерінің бірі болып табылады. Өңірдегі ең танымал экологиялық проблемалардың бірі – Арал теңізінің тартылуы. Бұл құбылыс табиғи ортаға елеулі өзгерістер енгізіп, маңайдағы халықтың өмір сүру жағдайының нашарлауына алып келді.

Шөлейттену және құрғақшылыққа қарсы күрес дүниежүзілік күні халықаралық конференциялар, ғылыми форумдар, экологиялық акциялар, ағартушылық іс-шаралар, ағаш отырғызу науқандары және ақпараттық бағдарламалар арқылы аталып өтеді. Бұл іс-шаралар халықтың экологиялық сауаттылығын арттыруға және жер мен су ресурстарына ұқыпты қарау қажеттілігіне назар аударуға бағытталған. Әрбір адам суды үнемді пайдалану, көгалдандыру жұмыстарына қатысу және табиғатты қорғау бастамаларын қолдау арқылы осы мәселені шешуге өз үлесін қоса алады.

Қорытындылай келе, Шөлейттену және құрғақшылыққа қарсы күрес дүниежүзілік күні үлкен халықаралық маңызға ие. Ол адамзатты жер мен су ресурстарын сақтауға, қоршаған ортаның тозуына жол бермеуге және болашақ ұрпақ үшін тұрақты дамуды қамтамасыз етуге шақырады. Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, жерді қалпына келтіру және мемлекеттердің бірлескен күш-жігері экологиялық тепе-теңдікті, экологиялық қауіпсіздікті және бүкіл әлем халқының әл-ауқатын сақтаудың маңызды шарттары болып табылады.

2026 жылғы 15 маусымда «Астана» халықаралық қаржы орталығында экология және қоршаған ортаны қорғау саласындағы жаңа технологиялар бойынша халықаралық Беларусь-Қазақстан форумы өтті. Іс-шара Беларусь Республикасының Қазақстан Республикасындағы Елшілігінің қолдауымен ұйымдастырылып, экология, табиғатты пайдалану және тұрақты даму салаларындағы жетекші мамандардың басын қосты.

Форум жұмысына мемлекеттік органдардың, ғылыми және сарапшылық қауымдастықтың, өнеркәсіптік кәсіпорындардың және экологиялық ұйымдардың өкілдері, соның ішінде Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК өкілдері қатысты.

Қатысушыларға тұрмыстық қатты қалдықтарды, өндірістік, медициналық және құрылыс қалдықтарын қайта өңдеудің заманауи технологиялары, ауыз су мен сарқынды суларды тазарту шешімдері, экологиялық инфрақұрылымды цифрландыру, мұнай шламдары мен тозған резеңкені қайта өңдеу технологиялары, сондай-ақ жасанды интеллектті пайдалана отырып, қалалық сумен жабдықтау жүйелерін басқарудың инновациялық тәсілдері таныстырылды.

Форум аясында экологиялық инновацияларды енгізу, табиғи ресурстарды тиімді пайдалану, халықаралық ынтымақтастықты дамыту және Қазақстан Республикасы мен Беларусь Республикасы арасындағы тәжірибе алмасу мәселелеріне ерекше назар аударылды.

Форум қорытындысы бойынша қатысушылар экологиялық технологиялар мен тұрақты даму саласындағы бірлескен жобаларды іске асыру перспективаларын талқылады. Іс-шара өзекті экологиялық міндеттерді шешу және табиғатты қорғау бағытындағы заманауи шешімдерді ілгерілету үшін халықаралық өзара іс-қимылдың жоғары әлеуетін растады.

2026 жылғы 11–12 маусымда Астана қаласында Astana Mining & Metallurgy (AMM 2026) халықаралық көрмесі мен конгресі өтуде. Бұл Қазақстан мен Орталық Азиядағы тау-кен металлургия кешенінің ең ірі салалық іс-шараларының бірі.

AMM алаңы жыл сайын мемлекеттік органдардың, жетекші өнеркәсіп кәсіпорындарының, инвесторлардың, ғылыми қауымдастық пен халықаралық сарапшылардың өкілдерін біріктіріп, тау-кен металлургия саласын дамыту, инновациялық технологияларды енгізу және халықаралық ынтымақтастықты нығайту мәселелерін талқылауға мүмкіндік береді.

Көрме аясында пайдалы қазбаларды барлау, өндіру және өңдеуге арналған заманауи технологиялар мен жабдықтар, сондай-ақ өнеркәсіптік қауіпсіздік, цифрландыру және тұрақты даму бағытындағы озық шешімдер таныстырылуда.

Көрмеге дәстүрлі түрде Qarmet, ERG, Kaz Minerals, Kazakhmys, Kazzinc және басқа да саланың ірі компаниялары қатысады.

ҚОҚ АТО өкілдері іс-шараның іскерлік бағдарламасына қатысып, серіктестермен және сарапшылармен жұмыс кездесулерін өткізді, сондай-ақ өндіріс тиімділігін арттыруға және өнеркәсіп секторындағы экологиялық саясатты жетілдіруге бағытталған заманауи технологиялық шешімдермен танысты.

Осындай халықаралық алаңдарға қатысу кәсіби ынтымақтастықты дамытуға, тәжірибе алмасуға және қоршаған ортаны қорғау мен тұрақты даму саласындағы заманауи тәсілдерді ілгерілетуге ықпал етеді.

ан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің «Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК 2026 жылғы 29–30 маусымда Астана қаласында өтетін «Стратегиялық экологиялық бағалау: негіздері мен тәжірибесі» атты оқыту семинарына қатысуға шақырады.

Семинардың мақсаты – Қазақстан Республикасының экологиялық заңнамасы талаптарына сәйкес стратегиялық экологиялық бағалауды (СЭБ) қолдану және экологиялық жоспарлау саласындағы мамандардың кәсіби біліктілігін арттыру.

Семинар бағдарламасы стратегиялық экологиялық бағалаудың негізгі кезеңдері мен рәсімдерін, оның ішінде бағалау жүргізу қажеттілігін айқындау (скрининг), қамту аясын белгілеу, есептік құжаттаманы дайындау, қоғамдық талқылауларды ұйымдастыру, мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасау, қабылданған шешімдердің іске асырылуын мониторингтеу, сондай-ақ құқық қолдану тәжірибесінің өзекті мәселелерін қамтиды.

Семинар барысында практикалық кейстерді талдауға, аумақтық жоспарлау мәселелеріне және мемлекеттік бағдарламаларды, стратегияларды және бас жоспарларды әзірлеу кезінде СЭБ құралдарын қолдануға ерекше назар аударылады.

Семинарға мемлекеттік органдардың өкілдері, кәсіпорын мамандары, жобалау және консалтингтік ұйымдардың қызметкерлері, қоршаған ортаны қорғау саласындағы сарапшылар, сондай-ақ өзге де мүдделі мамандар шақырылады.

Өтетін күні: 2026 жылғы 29–30 маусым
Өтетін орны: Астана қаласы
Өткізу форматы: офлайн

Оқу қорытындысы бойынша қатысушыларға белгіленген үлгідегі сертификат табысталады.

Қатысу үшін алдын ала тіркеуден өту қажет.
https://iacoos.kz/%d1%80%d0%b5%d0%b3%d0%b8%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d1%86%d0%b8%d1%8f
Байланыс деректері:
📧 seminar.iac@iacoos.kz
📱 WhatsApp: +7 775 882 61 45
☎️ +7 (7172) 24-96-18

Орын саны шектеулі. Тіркеу бос орындар толық толтырылғанға дейін жүргізіледі.

      2026 жылғы 4-5 маусымда Маңғыстау облысының Ақтау қаласында Маңғыстау облысының Табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы ұйымдастырған Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күніне арналған «Таза өңір – таза аймақ» өңіраралық форумы өтті.
     Форумға ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігінің ведомстволық бағынысты ұйымдарының, оның ішінде «Жасыл даму» АҚ мен «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК өкілдері, үкіметтік емес ұйымдар, бұқаралық ақпарат құралдары, сарапшылық қауымдастық өкілдері, экологиялық волонтерлік қозғалыс мүшелері, сондай-ақ Ақтөбе, Атырау және Батыс Қазақстан облыстарынан келген делегациялар қатысты.

     Форум аясында экологиялық білім беру, жасыл технологияларды енгізу және экологиялық волонтерлікті дамыту мәселелеріне арналған «Экологиялық мәдениет: білім, тәрбие, әрекет», «Жасыл технологиялар – тұрақты дамудың негізі» және «Эковолонтерлік қозғалыстар: қоғам мен табиғатқа ортақ жауапкершілік» атты үш тақырыптық секция ұйымдастырылды.
     

«Экологиялық мәдениет: білім, тәрбие, әрекет» секциясы барысында ҚР ЭТРМ «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК экологиялық ақпаратты талдау және ҚР қоршаған ортаның жай-күйі және табиғи ресурстарды пайдалану туралы Ұлттық баяндаманы дайындау бөлімінің басшысы м.а. Искакова Данажан Сериковна қоғамның экологиялық мәдениетін қалыптастырудағы экологиялық ақпараттың рөлі туралы баяндама жасады.
     Форум бағдарламасы аясында қатысушылар Маңғыстау облысының ең танымал табиғи нысандарының бірі – Бозжыра шатқалына барып, қоршаған ортаға ұқыпты қарауды насихаттауға, табиғи мұраны сақтауға және экологиялық туризмді дамытуға бағытталған экологиялық турға қатысты.

Бүгін – Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күні!

Бұл күн бізге әрбір таңдауымыздың ғаламшар үшін маңызды екенін еске салады. Біз табиғатқа қамқорлық жасаудың маңыздылығын дәріптейміз.

Экологиялық мәселелер – жаһандық сипатқа ие, сондықтан әрбір әрекетіміздің мәні зор. Қалдықтарды сұрыптау және қайта өңдеу, су мен энергияны үнемдеу, көгалдандыру және экологиялық акцияларға қатысу – табиғатты келер ұрпақ үшін сақтауға қосқан үлес.

Кішкентай әдеттердің өзі қоршаған ортаны қорғауға көмектеседі! 🌍

Табиғатты аялайық, болашағымызды сақтайық!

Цифрлық үкіметті қолдау орталығында экология саласын цифрлық трансформациялау мәселелері бойынша кеңес өтті. Оған Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің, ведомстволық бағынысты ұйымдардың, сондай-ақ цифрландыру және экологиялық реттеу саласындағы ұйымдардың өкілдері қатысты.

Кездесуге Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар вице-министрі Нұрлан Сайынұлы Құрмалаев, Экологиялық реттеу және бақылау комитеті төрағасының орынбасары Әлібек Мұратұлы Бекмұхаметов, «Қоршағанортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК бас директоры Асхат Сұлтанбекұлы Қожұмов, «ҰАТ» АҚ департамент директоры Жанарыс Даниярұлы Әлиев, «KazDevLab» ЖШС техникалық директоры АсхатӘділбекұлы Мамыржанов, «ПКР Кен-дала» ЖШС бас директоры Әдіяр Зарлықұлы Мақсұтов, сондай-ақ Қазақстан инвесторлары қауымдастығы Басқармасының төрағасы Рустам Манарбекұлы Жүрсінов қатысты.

Кеңес барысында 2025 жылғы 25 қыркүйекте бекітілген Министрліктің цифрлық трансформация картасын іске асырудың негізгі бағыттары қаралды. Аталған карта ішкі процестерді жетілдіруге, ведомство қызметінің тиімділігінарттыруға және экология саласында цифрлық шешімдерді дамытуға бағытталған.

Бизнес-процестерді реинжинирингтеу, мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру, тәуекелдерді басқару жүйесін дамыту, рұқсат беру рәсімдерін цифрландыру, қоршаған ортаға эмиссиялар мониторингін автоматтандыру, сондай-ақ экологиялық бақылауға жасанды интеллект технологияларын енгізу мәселелеріне ерекше назар аударылды.

Кеңес қорытындысы бойынша тараптар экология саласын одан әрі цифрландыруға, экологиялық бақылау сапасын арттыруға және қоршаған ортаны қорғау жүйесін жетілдіруге бағытталған бірлескен жобаларды іске асыруға қызығушылық танытты.

Астана қаласында Самұрық Бизнес Академиясы мен Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің «Қоршаған ортаны қорғау ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК бірлесіп
«Экологиялық кодекс және оны құқықтық қолдану практикасы. Экологиялық бақылау және басқару жүйесі» тақырыбында оқыту семинарын өткізді.

Екі күндік бағдарлама аясында қатысушылар Қазақстан Республикасының экологиялық заңнамасындағы өзекті мәселелерді, мемлекеттік экологиялық бақылау, экологиялық реттеу, қалдықтарды басқару, экологиялық қауіпсіздік, қоғамдық тыңдаулар, сондай-ақ Экологиялық кодекске енгізілген соңғы өзгерістер мен толықтыруларды талқылады.

Семинар спикерлері ретінде экологиялық заңнама және құқық қолдану практикасы саласындағы жетекші сарапшылар мен тәжірибелі мамандар сөз сөйледі.

Оқытуға Қазақстанның түрлі ұйымдары мен кәсіпорындарының өкілдері қатысты. Атап айтқанда:
«СП «Буденовское» ЖШС, «СП «Казгермунай» ЖШС, «Мойнақ ГЭС» АҚ, «ДП «Орталық» ЖШС, «Қазпошта» АҚ және басқа да ұйымдар.

Семинар экология және табиғатты пайдалану саласындағы мамандар үшін тәжірибе алмасуға, кәсіби диалог орнатуға және біліктілікті арттыруға арналған тиімді алаңға айналды.