Дереккөз: www.inform.kz

ОСЛО. ҚазАқпарат – БҰҰ-ның мұздардың еруі бойынша жасаған есебіне сәйкес, 2005 жылдан бері теңіз деңгейі XX ғасырға қарағанда 2,5 есе тез көтеріліп келеді, деп хабарлайды ҚазАқпарат меншікті тілшісі.

Климат бойынша БҰҰ сарапшылар тобы егер көмірқышқыл газы осы деңгейде (CO2) шығарылатын болса, мұздың еруі 2100 жылға қарай төрт есе артатынын ескертті. Олардың пікірінше, егер ғаламшарымыз жаһандық жылыну деңгейін индустрияға дейінгі деңгейден 2 градусқа жоғары ұстап тұрса, бұл өсу көрсеткішін тұрақтандыруы мүмкін. Жалпы, БҰҰ арнайы баяндамасына сәйкес, теңіз деңгейі соңғы 200 жылда 1 метрге көтерілген.

Дереккөз:www.inform.kz

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – Сауда Желілері Одағы Қазақстан Республикасының Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің полиэтиленді пакеттерді біртіндеп қысқарту туралы бастамасын қолдады, деп хабарлайды ҚазАқпарат.

Бірінші кезекте, Сауда Желілері Одағына кіретін компаниялардың барлық дүкендері полиэтиленді пакеттерді тегін таратудан бас тартып, тек ақылы түрде сататын болады. Баға саясаты және бастаманы жүзеге асыру мерзімін әр компания өздігінше шешеді. Сауда Желілері Одағы өз сатып алушыларына пластик пакеттерге балама түрлерін ұсынуға дайын. Сауда Желілері Одағының кейбір компания-мүшелері, мысалға алсақ, «Technodom Operator» және «ВкусМарт» қазіргі кезде пластик пакеттерді тек ақылы түрде сатады. «КеңМарт» және Magnum компаниялары өз сатып алушыларына балама түрде биоыдырайтын пакеттерді ұсынуда, жуық арада осындай пакеттер «ВкусМарт» компания дүкендерінің сөрелерінде қолжетімді болады. МЕТРО компаниясы ашылған сәттен бастап өз кассаларында тек қана биоыдырайтын пакеттерді сатуда. «КеңМарт», «METPO Кэш энд Керри» қазіргі таңда саудаға арналған көп реттік сөмкелерді ұсынуда, жақын арада «ВкусМарт» және «Magnum Сash&Сarry» (сонымен қоса Magnum қағаз крафтік пакеттерді сатылымға ұсынбақ) желілерінде сатылымға шығарылады. Бұдан басқа, Magnum компаниясы полиэтиленді пакеттердің сатылымынан түскен барлық қаражатты қайырымдылық қорына жұмсайтын болады. Ал, «МЕТРО Кэш энд Керри» компаниясы 5 жылдан бері полиэтиленді пакеттерді сатудан түскен қаражатты қайырымдылыққа жұмсап отыр. Еске саламыз, 2019 жылдың 20 қыркүйегінде Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі, «Атамекен» Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы және «Қазақстанның Экологиялық Ұйымдар Қауымдастығы» полиэтиленді пакеттерді қолданыстан біртіндеп шығару турады меморандумға қол қойды. Меморандум бойынша, полиэтиленді пакеттерді қолданыстан шығару мақсатында тегін таратудан бас тарту көзделуде. Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиевтің хабарлауынша, Қазақстанда жыл сайын 5 миллион тоннадан астам пайда болатын қатты тұрмыстық қалдықтардың кем дегенде 11-15% пластмасса, оның ішінде полиэтиленді пакеттер құрайды. Оларды тегін таратудан бас тарту пластик пакеттерді қолдануды кем дегенде 30% азайтады. «Сауда Желілері Одағы» заңды тұлғалар бірлестігіне «Mon Amie», «ВкусМарт», «Technodom Operator», «Magnum Сash&Сarry», «КеңМарт», «METPO Кэш энд Керри» және басқа компаниялары кіреді. Сауда Желілері Одағының басты мақсаты адал бәсекелестікке жағдай жасау, Қазақстан Республикасының сауда нарығының инфрақұрылымын дамыту, бөлшек сауда саласында озық технологиялар мен қызмет стандарттарын енгізуге ықпал ету болып табылады.

Дереккөз:www.inform.kz

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – «Жасыл» экономика ұлттық мәдениеттің бөлшегіне айналуы тиіс. Бұл туралы елордада өтіп жатқан Жаңартылатын энергия көздері жөніндегі ІІІ саммитте ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы қорының атқарушы директоры Әсет Исекешев айтты, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

«Адамдардың көпшілігінде жасыл экономика түсінігі – бұл күн және жел электр стансасы. Дегенмен, бұл олай емес. Жасыл экономика – бұл дамудың басқа сатысы, басқа өмір салты. Бұл – жасыл экологиялық көлік, су, жылу, электр энергиясын пайдалауды дұрыстап үнемдеу, құрылыста жаңа әдістер енгізу, қоқысты кәдеге жарату үшін жинауға дұрыс қарау, қалаларда, саябақтар мен гүлзарларда жасыл атмосфере қалыптастырудың жаңа әдістері, жасыл ауыл шаруашылығы. Мұның барлығы да ең алдымен біздің табиғатымыз бен экологиямызға зор әсерін тигізеді, одан кейін нақты ресрустармен қатар қаржылық ресрустарды да барынша үнемдейді», – деді Әсет Исекешев. Оның атап өтуінше, еліміздің бірқатар өңірлерінде мұндай жүйелі жобалар жүзеге асырыла бастаған. Қазірдің өзінде олар қаржы үнемдеуге септігін тигізіп отыр. Мәселен, елордада жаңа энергия үнемді материалдарды, құрылысты жобалау барысында модельдеудің ақпараттық жүйесін қолдану арқылы тұрғын үй салудың жаңа әдістері құрылыс саласына енгізу бойынша жоба қолға алынған. «Климаты суық өңірлеріміз үшін бұл өте маңызды. Себебі күрделі нысандарды бір құрылыс маусымында салып шығуға мүміндік береді. Бұл қомақты қаражат. Сонымен қатар құрылыс барысында ғана емес ғимаратты басқару да мұның маңызы жоғары. Мәселен, Ұлыбританияда енгізілген бұл принцип энергия тұтынуды 25 пайызға, суды 30 пайызға, мұндай ғимаратты күтіп ұстау шығындарын 30 пайызға қысқартуға мүмкіндік берген. Осыдан-ақ қанша қаражат үнемдеуге болатындығын ойлаңыздар», – деді қор басшысы. Сонымен қатар ол елордада 2018 жылдан бастап қатты тұрмыстық қалдықтарды сұрыптап жинау бойынша жоба қолға алынғанын, жиналған қоқысты кәдеге жарататын кәсіпорынның іске қосылғанын айтты. «Ең алдымен балалар мен жастарда «жасыл» менталитет, ойлау мәдениетін қалыптастыру өте маңызды. Мұнымен мақсатты түрде айналысу қажет және бұл ұлттық мәдениеттің бөлігіне айналуы тиіс», – деді Әсет Исекешев.

ҚР ЭГТРМ «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК 2019 жылдың 18-20 қыркүйек аралығында Нұр-Сұлтан қаласында «Қоршаған ортаны қорғау және табиғат пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау» тақырыбында семинар өткізді.

Семинарда келесі мәселелер қарастырылды:

• Мемлекеттік экологиялық бақылау және өндірістік экологиялық бақылау нәтижелері бойынша есептемеге қойылатын талаптар.
• Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралар жоспарының және есеп берудің нысаны.
• Профилактикалық бақылау.
• Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралар және оларға қойылатын талаптар.
• Аналитикалық мемлекеттік экологиялық бақылау саласындағы заңнамалық талаптарды орындау бойынша тәжірибелік ұсыныстар.
• Автоматтандырылған мониторинг жүйесі.
• Экологиялық аудит.
• Қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингінде ақпараттық технологияларды қолдану.
• Экологиялық ақпарат беру.
• Қазақстанда табиғатты ластауыштардың шығарындылары мен тасымалдарының тіркелімін енгізу.
• Экологиялық нормалар мен талаптарды бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік және т. б.

Іс-шараға «МұнайТас» солтүстік-батыс құбыр компаниясы» ЖШС, «Kazakhstan Innovations» ҚҚ, «Қазақ технология және бизнес университеті» АҚ, ҚР БҒМ «Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті» ШЖҚ РМК, «Ақтөбе Орхус орталығы» ҚҚ өкілдері қатысты.

Семинар барысында қатысушылар Қазақстан Республикасының Экологиялық кодекстің жаңа редакциясының соңғы өзгерістерімен және толықтыруларымен, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау саласындағы «ЭкоИнфоПраво» нормативтік-құқықтық актілердің локальды базасымен танысты.

Семинар соңында қатысушыларға куәлік берілді.

Тақырыптың өзектілігін және табиғат пайдаланушылар мен басқа да мемлекеттік органдардың үнемі өсіп келе жатқан қызығушылығын ескере отырып, ҚР ЭГТРМ «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК оқыту семинарларын өткізуді жалғастыруды жоспарлауда.

ҚР ЭГТРМ «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК 2019 жылдың 11-13 қыркүйек аралығында Нұр-Сұлтан қаласында «Экологиялық кодекс. Құқық қолдану» тақырыбында семинар өткізді.

Семинарда келесі мәселелер қарастырылды:

• Қоршаған ортаны қорғау саласындағы тәуекелдерді бағалау жүйесі.
• Сарқынды сулар. Сарқынды сулардың төгінділеріне қойылатын негізгі талаптар.
• Өндіріс және тұтыну қалдықтарын басқару.
• Экологиялық ақпарат беру.
• Мемлекеттік экологиялық бақылау және өндірістік экологиялық бақылау нәтижелері бойынша есептемеге қойылатын талаптар.
• Автоматтандырылған мониторинг жүйесі.
• Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралар және оларға қойылатын талаптар.
• Өндіріс пен тұтыну қалдықтарының мемлекеттік кадастрының кіші жүйесін сүйемелдеу.
• Қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингінде ақпараттық технологияларды қолдану.
• Қазақстанда табиғатты ластауыштардың шығарындылары мен тасымалдарының тіркелімін енгізу.
• Профилактикалық бақылау және т. б.

Іс-шараға «Алматы электр станциялары» АҚ, «Ақтөбе Орхус орталығы» ҚҚ, «Караганда Энергоцентр» ЖШС, «КазЭкоСервис Актобе» ЖШС, «ЖанЭкоСервис-С» ЖШС, «Тасбулат Ойл Корпорэйшн» ЖШС, «Автогаз-Трэйд» ЖШС, «AB Petroleum Capital» ЖШС өкілдері қатысты.

Семинар барысында қатысушылар Қазақстан Республикасының Экологиялық кодекстің жаңа редакциясының соңғы өзгерістерімен және толықтыруларымен, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау саласындағы «ЭкоИнфоПраво» нормативтік-құқықтық актілердің локальды базасымен танысты.

Семинар соңында қатысушыларға куәлік берілді.

Тақырыптың өзектілігін және табиғат пайдаланушылар мен басқа да мемлекеттік органдардың үнемі өсіп келе жатқан қызығушылығын ескере отырып, ҚР ЭГжТБРМ «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК оқыту семинарларын өткізуді жалғастыруды жоспарлауда.

Дереккөз: 24.kz

Атырау облысында мұнайшылар дала бүркітінің балапанын аман алып қалды. Бұл түсірілім әлеуметтік желіде көп көрсетілді. Қызыл кітапқа енгізілген түз құсының 5-6 айлық балапанын «Теңіз» кен алаңындағы мұнайшылар тауып алыпты. Электр бағанына соғылып, жарақат алған балапан жолға жорғалап жетіп, ұшып кетуге әрекеттенген. Алайда өздігінен жерден көтеріле алмады. Қамқор қолға тап болған түз құсы табиғат қорғаушыларға тапсырылды. Кейінірек жарақатынан айыққан бала бүркіт «Ақжайық» табиғи қорығына жіберілді. Қанаты қатайған соң дала бүркіті байырғы мекеніне оралады. Осы категория бойынша: « Апаттан кейінгі жағдай: тікелей қосылым Жаңаарқалық қыз-келіншектер қымыз пісуден әлемдік рекорд орнатты »

Дереккөз: atpress.kz

Мемлекеттік және жеке ұйымдардың қызметкерлері, кәсіпкерлер, жастар, жергілікті тұрғындар, қоғамдық бірлестіктердің өкілдері облыс орталығын абаттандыру мен көгалдандыру шараларына қатысады.

Екі айлық мерзім ішінде жұмысты тиімді ұйымдастыру үшін штаб құрылады, оған қаланың барлық коммуналдық қызметтерінің басшылары, сондай-ақ қала әкімдігінің жауапты бөлімдері – тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары, сондай-ақ тұрғын үй инспекциясы бөлімі кіреді.

Екі ай ішінде қаланы толық санитарлық тазарту, пайда болған қоқыс полигондарын жою, сумен жабдықтау және кәріз құбырларындағы апаттық учаскелерді анықтау және оларды жою жоспарлануда.

Дереккөз:inform.kz

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – 2019 жылғы 7 қыркүйектен бастап Қазақстанда күзгі-қысқы аңшылық маусымы ашылады және аң-құстың түріне байланысты 2020 жылдың 15 ақпанына дейін созылады.

Бұл жайында ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі  Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің баспасөз хатшысы Сәкен Ділдахмет Facebook-тегі парақшасында жазды, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

Оның дерегінше, 34 сүтқоректі және 59 құстың түрін аулауға рұқсат берілген. Аңшылық республикадағы 701 аңшылық шаруашылықта өтеді. 

Қазақстан аумағындағы аңшылық мерзімі Аң аулау қағидалары туралы ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі бекіткен 2015 жылғы 27 ақпандағы № 18-03/157 бұйрыққа сәйкес өткізіледі.

Қыркүйектің алғашқы сенбісінен бастап аңшылық жануарлардың келесі түріне рұқсат етіледі:

– маймаққаз, қаз, қарашақаз, үйрек, қасқалдақ – 7 қыркүйектен бастап 30 қарашаға дейін солтүстік өңірлер бойынша, 15 желтоқсанға дейін оңтүстік өңірлер бойынша;

– шiл (аққұр, тундралық, сұр, дала шiлi, сақалды шiл), шіл -7 қыркүйектен 15 қарашаға дейін;

– құр – 7 қыркүйектен 30 қарашаға дейін солтүстік аймақтар бойынша, 15 желтоқсанға дейін оңтүстік аймақтар бойынша;

– қоңыр аю (тянь-шань аюынан басқа) – 7 қыркүйектен сенбісінен 30 қарашаға дейін;

– борсық – 7 қыркүйектен бастап 31 желтоқсанға дейін;

– марал, аскания бұғысы, қабан, құдыр, бұлан – 7 қыркүйектен 31 желтоқсанға дейін;

– сібір тау ешкісі – 7 қыркүйектен бастап 31 желтоқсанға дейін.

«Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің 2016 жылғы 24 қарашадағы № 265 бұйрығы бойынша кәсіпшілік аң аулаудан басқа, бір аңшыға шаққанда жабайы құс пен терісі бағалы аңның бір түрін алып қоюдың тәуліктік нормасын бес дараққа дейін шектеу туралы нормасы бекітілді»,  – деп жазды ол.

Дереккөз: 24.kz

2015 жылдан бері еліміз бойынша сексеуіл кесуге жарияланған мораторий Қызылорда облысындағы орман қорының ұлғаюына және сортаң жерлердің елеулі бөлігін қалпына келтіруге мүмкіндік берді.

Мамандардың мәліметі бойынша өңірдегі барлық орман өсімдіктерінің арасында сексеуілдің үлесі 87 пайызға жеткен.

Айта кетейік, биылғы жылдың қаңтар айында шөлде өсетін өсімдікті қорғау шаралары тағы 5 жылға ұзартылды. Мораторийдің маңызы қандай?

Қазақстандағы сексеуіл алқаптарының 40 пайызы Қызылорда облысының аумағына кіреді. Бұл Сыр өңіріндегі мемлекеттік орман қорының шамамен 6 жарым миллион гектарын құрайды.

Жандос Әлиев, «Шиелі орман және жануарлар дүниесін қорғау» КММ директоры:

– Бір дана сексеуіл 10 текше метр құмды ұстап тұрады, көшуінен тоқтатып. Бұл өте тиімді нәрсе. Басқа облыстарда құм көшкіні көбейіп отыр. Ал бізде сексеуілдің көбеюіне байланысты бұл тоқтатылып тұр.

Мамандардың мәліметі бойынша, мораторий кезеңінде сексеуіл орманды жерлерде ғана емес, жеке алқаптар мен ауылдық округтердің аумақтарында да көптеп өскен. Бүгінде осы өсімдік есебінен бірқатар аудандардың қорғау аумағына кіретін жасыл желек қоры да ұлғайып отыр.

Бақытжан Әбдісәметов, «Жаңақорған орман және жануарлар дүниесін қорғау» КММ директорының орынбасары:

– Санақ жүргізу барысында 1580 гектар жер өздігінен көбеюінен орманды алқапқа ауыстырдық. Осыдан да байқауға болады. Шөлейтті жерлерде орманды алқап 691 мың гектар жерді қамтып отыр. 

Мамандар шіріген сексеуілдің қоршаған ортаға зияны көп екенін айтады. Олар өсімдік ауруларын таратып қана қоймай, орман өрттеріне де себепші болады. Табиғат тазалығын сақтау үшін қартайған сексеуіл ағаштарын тұрғындардың кесуіне рұқсат беру қажет, дейді орманшылар.

Исатай Әбдіразақов, облыстық орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы басшысының орынбасары:

– 1 млн гектардың аумағында сексеуілдер өсуін тоқтатып, қартайған сексеуілдер болып есептеп жатырмыз қазір. Орман заңнамасына сәйкес кеспе ағаш аймағынан тыс жерлерде халықты отынмен қамтамасыз ету үшін қолдап жинау арқылы 11 мың текше метр шамасында отын алуға лемиттер бөлінді.

Отын ретінде қызуы күшті сексеуілдің табиғат тепе-теңдігін сақтаудағы маңызын көпшілік жақсы біледі. Сондықтан Арал теңізінің құрғаған ұлтанына да осы өсімдікті егу белең алып отыр. Тұрмыста тек отыннан басқа ештемеге жарамайды делінген сексеуілден ғалымдар дәрілік заттар дайындауға болатынын да анықтапты.

Авторлары: Нұрлан Жақыпбеков, Қанат Еңсебаев, Айтмұхамед Байділдаев