Дереккөз – www.gov.kz
Бұл туралы журналистерге арналған пресс-тур барысында су қоймасында сейсмикалық тұрақтылықты нығайту бойынша жөндеу жұмыстарын жүргізіп жатқан құрылыс компаниясының учаске басшысы Ғалым Мырзабаев мәлімдеді.
Оның айтуынша, 1967 жылы «Шардара» су қоймасы ең көп дегенде алты балдық жер сілкінісіне төтеп беретіндей қуаттылықпен салынған. Алайда, Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің Су ресурстары комитетіне қарасты «Қазсушар» РМК сақтық шараларын күшейту үшін құмнан көтерілген қабырғаларды қалыңдатып, жер асты суларының деңгейін төмендету үшін «Шардара» су қоймасын қайта жаңғырту жұмыстарын қолға алған.
«1 млн 100 мың текше метр құм төселеді. Осылайша нысан қабырғасының артқы жағын толығымен нығайтатын боламыз. Жер сілкінісі бола қалса, су астындағы тектоникалық плиталар ойнауы мүмкін. Сонда судың бетінде алып толқындар пайда болады. Бұл – жұмыстардың барлығы соның алдын алу шарасы. Арнайы бұрғыланған тесіктердің санын көбейтіп жатырмыз. Ол жер асты суларының деңгейін төмендетеді, – дейді Ғалым Мырзабаев.
Ал, Қапшағай су қоймасының «Шардара» су қоймасы өндірістік бөлімшесінің басшысы Абай Мүтәлиевтің сөзінше, 2019 жылы су нысанының қабырғаларын нығайтуға республикалық бюджеттен 7 млрд 733 млн теңге қаражат бөлінген. Осылайша 56 жыл бұрын салынған су қоймасын кезең-кезеңімен жаңғырту жұмыстары қарқынды жүзеге асырылуда. Су қоймасының құрылысы 2021 жылдың аяғында толығымен аяқталады деп жоспарланып отыр. Қазіргі таңда жаңғырту жұмыстарының шамамен 33 проценті аяқталып, құрылыс жоспарға сәйкес жүргізіліп жатыр.
Осы уақытқа дейін Шардара су қоймасындағы ұңғымалардың саны 183 болатын. Қазір ол 600-ге көбейтілді.
Айта кетейік, Шардара су қоймасының жалпы сыйымдылығы 5 млрд 200 млн текше метр. Қазір су нысанында 792 млн текше метр су бар. Осының нәтижесінде Шардара ауданы мен Қызылорда облысының біраз бөлігінде вегитациялық кезең сәтті өткен. Егін-терім науқаны кезінде Шардара ауданы мен Қызылорда облысына 7 млрд текше метр су берілген.
Алдағы уақытта «Шардара» су қоймасына сандық технологияларды енгізуді де жоспарлап отыр. Құрылыс жұмыстары аяқталғаннан кейін су бөлу және оны есептеу жұмыстары толығымен автоматтандырылмақ.
“Бұл жердің барлығына электронды есептеуіш құралдары қойылады. Бөгеттен шығып жатқан сулардың барлығы компьютер арқылы есептеліп отырады. Оны біздің мамандар бақылап отырады. Ал, бұрын гидротехниктеріміз платинаның барлығын аралап, судың деңгейін қолмен өлшейтін”, – деді Шардара су қоймасы өндірістік бөлімшесінің басшысы Абай Мүтәлиев.
Ақпарат көзі – www.gov.kz
2020 жылдың 1 қыркүйегінде ел Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «ЖАҢА ЖАҒДАЙДАҒЫ ҚАЗАҚСТАН: ІС-ҚИМЫЛ КЕЗЕҢІ» атты жолдауын ел назарына ұсынғаны белгілі. Жолдау барысында Мемлекет басшысы еліміздегі экологиялық жағдайға баса назар аударған болатын.
Аталған жолдаудың 7-ші бөлімінде Ел Президенті еліміз бойынша 2 млрд ағаш отырғызатыны туралы баяндаған. Осыған орай Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі министрінің орынбасары Ерлан Нысанбаев 2 млрд түп ағашты қалай отырғызатыны туралы журналистер алдында баяндаған болатын.
«Мемлекет басшысының жолдауын бәріміз білеміз. Ол кісі еліміздегі орман алқабын үлкейту мәселесіне үлкен назар аударған болатын. Нақтылайтын болсақ, алдымызда Жолдауға сәйкес 2025 жылға дейін 2 млрд түп ағаш отырғызу міндеті тұр. Бұл дегеніміз 85 мың га қашықтықты құрайды. Жалпы ел көлеміндегі орман алқабы 6 млн га-ға жетіп отыр. Қазақстанда далалық алқаптар өте көп. Ендігі мақсат осы жерлерді орманға айналдыру»,- деді Ерлан Нысанбаев.
Экология министрінің орынбасары сөз барысында ағаш отырғызу процесі әр өңірде климаттық жағдайға байланысты әр түрлі жүріп отыратынына да ерекше назар аударды.
«Біз климат факторын да ескеруіміз керек. Мысал ретінде алатын болсақ: оңтүстік аймаққа терек пен қара ағаш, оңтүстік және батыс аймақтарына сексеуіл ағаштарын, солтүстікте қайың, шырша және қарағай ағаштарын отырғызу жоспарланған»,- деді вице-министр.
Ерлан Нысанбаев кездесу барысында 2025 жылға дейін әр жыл сайын 85 мың га аумақ қамтылып, оның әр 1 га ішіне 4300 түп ағаш отырғызу жоспарланғанын атап өтті. Осы 4300 түп ағашты 85 мың га жер көлеміне көбейтсек жылына 365,5 млн түп ағаш отырғызылады деген сөз. Сонда 5 жыл ішінде ел бойынша 1 млрд 860 млн түп ағаш егіледі. Қалған түп ағаштар, бұрын шықпай қалған көшеттердің орнына қайта ағаш отырғызуды қамтитынын атап өтті вице-министр.
«Осының бәрін есептегенде 5 жыл көлемінде Президенттің тапсырмасына сай 2 млрд түп ағаш отырғызу нормасын орындаймыз деп ойлаймын», – деп аяқтады ойын Е. Нысанбаев.
Ақпарат көзі – www.inform.kz
НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – Астанаға жабайы қабанның қайдан келгені белгілі болды, деп хабарлайды ҚазАқпарат Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігіне сілтеме жасап.
Қыркүйектің 20-сынан 21-іне қараған түні Нұр-Сұлтан қаласы, Тұран көшесі бойында жабайы қабандар көзге түсті. Оның видеосы әлеуметтік желіде тарап кетті.
«Осыған байланысты Ақмола облыстық аумақтық инспекциясының инспекторлары табиғатты қорғау полициясымен бірлесе отырып, маңайды торып шыққан. Іздеу барысында қабандар көші анықталмаған» деп хабарлайды ведомстводан.
Орман шаруашылығы және жануарлар әлемі комитетінің мәліметіне сәйкес, Ақмола облысы төңірегінде 2500-ге жуық жабайы шошқа бар.
Олар қала территориясына миграция арқылы өтуі мүмкін.
Ақпарат көзі – www.inform.kz
ҚАРАҒАНДЫ. ҚазАқпарат – Қарағандылықтар демалыс күндері су қоймаларының жағалауынан қоқыс жинап, ағаш отырғызды. Экологиялық сенбіліктер Дүниежүзілік тазалық күніне (World Clean Up day) орайластырылды, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.
Қарағандыда акция Федоров су қоймасында өтті. Оған еріктілер, экологиялық белсенділер, қоғам қайраткерлері, кәсіпорын қызметкерлері мен мемлекеттік қызметшілер қатысты. Жағалау аймағында тал егілді.
Облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының бастамасымен «Сұрыпта, тапсыр, қайта өңде!» атты акция ұйымдастырылды. Оған қатысушылар Тихоновка орманында қоқыс жинап, оны бірден сұрыптады. Қапқа пластик, шыны, алюминий және аралас қалдықтар бөлек салынды. Содан кейін мұның бәрі қайта өңдеуге жіберілді.
Экологиялық сенбіліктер барлық қалалар мен аудандарда өтті. Жезқазғанда Кеңгір су қоймасының жағалауы қоқыстан тазартылды.
Акция осы жылы өңірде жарияланған «Кеңгір – баршаның қамқорлығы» жобасының логикалық жалғасы болды. Жезқазғандықтар ортақ күш-жігермен жағалауды ретке келтіріп жатыр.
Ақпарат көзі – www.facebook.com/EcologyofKazakhstan
Қазақстанда жер үсті сулары сапасының интерактивті картасы жұмыс істейді. Бұл туралы Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиев айтты.
“Бүгін Дүниежүзілік су сапасын бақылау күні. Қазақстанда мұндай бақылау 143 су нысандарында жүргізіледі“,- деп жазды министр өз Twitter парақшасында.
Министрдің сөзінше, жер үсті сулары сапасының интерактивті картасы өткен жылы әзірленді. Ол жерден барлық өзен-көлдердің су сапасын онлайн бақылауға мүмкіндік бар.
“Барша қазақстандықтарды ең бағалы табиғи ресурсымыздың бірі – суды сақтауға, оған ұқыпты қарауға шақырамын“,- деген Мағзұм Мырзағалиев.
Ақпарат көзі – www.inform.kz
НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – Егер бұрын өтемдік қону «бірден беске дейін» болса, енді ол «бірден онға дейін» қағидаты бойынша жүзеге асырылады, деп хабарлайды ҚазАқпарат ІІМ әкімдіктің ресми сайтына сілтеме жасап.
Биыл елордада 30 мыңға дейін ағаш отырғызылады, барлық аудандарда жұмыс жүргізілуде. Бұл туралы Нұр-Сұлтан қаласының әкімі Алтай Көлгінов өзінің Instagram парақшасында жазды.
«Қалада біз ағаш отырғызу, жасыл белдеу қалыптастыру және экологиялық аймақтар құру бойынша белсенді жұмыс жүргізіп жатырмыз. Көшеттердің өсуі үшін бірнеше жыл қажет екендігі бәрімізге белгілі. Олар тиісті күтімді қажет етеді. Біздің коммуналдық қызметтер ауа-райының қолайсыздығына қарамастан, күн сайын олардың жағдайын күтіп, ұстап тұрады. Қала тұрғындары да өсімдіктерге жақсы күтім жасауы керек.
Өсімдіктерді сақтау үшін жасыл желектерді сақтау және қорғау ережелері күшейтілді. Осылайша, егер бұрын ағаш кесу кезінде өтемдік отырғызу «бірден беске дейін» болса, енді ол «бірден онға дейін» негізінде жүзеге асырылады.
Жалпы, биыл біз 30 мыңға дейін ағаш отырғызамыз, жұмыс елорданың барлық аудандарында жүріп жатыр. Жасыл белдеуде – 330 мыңға дейін жапырақты және қылқан жапырақты көшеттер және 3 мыңнан астам көшет. Барлығы жасыл белдеуде 10,2 миллионнан астам ағаштар мен 1,8 миллион бұталар (қарақат, құс шиесі, ырғай және ағаш) өседі.
Аулаларды, саябақтарды, алаңдар мен бульварларды абаттандыру кезінде, құрылыс кезінде біз аумақты көгалдандыруға ерекше назар аударамыз. Өсімдіктердің кеуіп кетуіне жол бермеу үшін суару жүйесі 20% -дан 90% -ға дейін қалпына келтірілді.
Мемлекет басшысы өзінің халыққа Жолдауында экологиялық туризмді дамыту маңызды міндет екенін атап өтті. Ол үшін біз экопарктер құру жұмыстарын жүргізіп жатырмыз, олар тек көрікті жерлерге айналмайды, сонымен қатар қала экологиясын айтарлықтай жақсартады », – деп жазды Алтай Көлгінов.
Ақпарат көзі – www.facebook.com/EcologyofKazakhstan
Қазақстанда 19 қыркүйекте «World cleanup Day» акциясы, яғни «Бүкіләлемдік тазалық күні» өтеді. Бұл тазалық акциясы әлемде 12 жылдан бері өтіп келеді. Өткен жылы 169 мемлекеттің еріктілері қатысып, өздері тұратын өңірдің көшелері мен саябақтарын, өзен-көлдері мен ормандарын қоқыс пен тұрмыстық қалдықтан тазартуға атсалысты. Биыл «Бүкіләлемдік тазалық күні» жалғасын табады. Барша қазақстандықтарды жаһандық акцияға қатысып, еліміздің тазалығына үлес қосуға шақырамыз.
Оқыту онлайн-семинарының барысында келесі мәселелер қарастырылды:
Қолданыстағы және жаңа экологиялық кодекстегі қалдықтар туралы жалпы ережені салыстырмалы талдау
Өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері-ағымдағы жай-күйі және даму перспективалары
Қалдықтардың жекелеген түрлерін, оның ішінде құрамында оол бар және озонды бұзатын қалдықтарды басқару
Өндіріс және тұтыну қалдықтарының мемлекеттік кадастрының кіші жүйесін сүйемелдеу
Мемлекеттік экологиялық бақылау.Мемлекеттік экологиялық бақылау нысандары. Тексерулер жүргізу тәртібі.
Табиғат пайдаланушылардың экологиялық талаптары, құқықтары мен міндеттері.
Экологиялық заңнаманы бұзғаны үшін жауапкершілік. Жаңа экологиялық кодекстің негізгі жаңалықтары.
ҚР Ұлттық статистика жүйесінің негіздері.
ҚР Қоршаған орта статистикасын қалыптастыру ерекшеліктері.
“Экологиялық рұқсат және мемлекеттік экологиялық сараптаманың қорытындысы”композиттік қызметін іске асыру.
Экологиялық бағалау-қоршаған ортаға әсерді бағалауды жүргізудің жаңа тәсілдері (ҚОӘБ)
Экологиялық рұқсаттар. Қауіптілігі 1-санаттағы объектілер үшін кешенді экологиялық рұқсат және әсер етуге экологиялық рұқсат
Оқыту онлайн-семинарына «Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті» КЕАҚ, М. В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің Қазақстандағы филиалы, «Human Health Institute» ҚБ, «Қарағанды облыстық экологиялық мұражайы» ҚБ және «Қазақ технология және бизнес университеті» АҚ өкілдері қатысты.
Семинар соңында тыңдаушыларға онлайн-семинарға қатысқандығын растайтын куәлік беріледі.
Тақырыптың өзектілігін және табиғат пайдаланушылар мен басқа да мемлекеттік органдардың үнемі өсіп келе жатқан қызығушылығын ескере отырып, ҚР ЭГТРМ «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК оқыту онлайн-семинарларын өткізуді жалғастыруды жоспарлауда.
Сонымен қатар, 2020 жылдың 24-26 қыркүйекте оқу онлайн-семинарларын өткізуді жоспарлап отырғандығын қосымша хабарлаймыз.
Ақпарат көзі – www.facebook.com/EcologyofKazakhstan
Мәселен, қазіргі зауытта «Тазалық» жобасы іске асырылып жатыр. Ол ағын суларды тазалау, құрылғыларды жаңырту, механикалық тазалау ғимараттары мен ағын сулардың ашық тоғандарының реконструкциясын, “Тухлая балка” булану алаңының рекультивациясын жүзеге асыруды көздейді. Механикалық тазарту ғимараттарының реконструкциясы 2021 жылы аяқталады. Қалған жұмыстар 2023 жылы бітеді деп жоспарланған. Министр жұмысты сапалы орындау қажеттілігін еске салды. Түптеп келгенде өңірдегі эко-жағдай мен жергілікті халықтың өмір сапасы аталған жобаға қатысты болып отыр. Сондай-ақ өңірге жасаған сапары кезінде сала басшысы балық шаруашылығымен айналысатын кәсіпкерлермен кездесіп, шаруалардың ұсыныс-тілектерін тыңдады. Кәсіпкерлер салықтық жеңілдіктер мен субсидиялауды ұсынды. М.Мырзағалиев балық шаруашылығына серпін беретін барлық ұсыныстарды қарауға әзір екенін жеткізді.
Ақпарат көзі – www.facebook.com/EcologyofKazakhstan
Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиевтің қатысуымен Шығыс Қазақстан облысының тұрғындарына өңірдегі экологиялық проблемаларды шешудің Жол картасының жобасы (драфт) таныстырылды.
Жол картасы бойынша алдағы жылдарға Риддер металлургиялық кешенінде атмосфералық сілтісіздендіру цехын салу, өндіріс орындарынан ауаға шыққан қалдыққа мониторинг жасаудың автоматтандырылған жүйесін енгізу, жеке секторды орталық жылумен жабдықтау жүйесіне қосу, облыс қалаларында ластаушы заттарға сараптама жасайтын заманауи зертханалар салу, ағаш отырғызу көлемін арттыру секілді 30-ға жуық іс-шара жоспарланған.
«Жергілікті халық қоршаған ортаның жағдайына байланысты істеліп жатқан жұмыстар туралы білуі тиіс. Сондықтан Жол картасын бірлесіп дайындауға шақырамын, біз барлық ұсыныстарды тыңдап, ескеруге дайынбыз. Жол картасы мазмұнды, жүзеге асатындай, бірақ амбициозды болуы керек. Өңірде проблемалар ондаған жылдар бойы жиналып қалғанын білесіздер. Сондықтан олар бірден шешіле қоймайды. Дегенмен өндірістік өңірдегі қоршаған ортаның жағдайын жақсарту үшін бар күшті салуымыз қажет»,- деді М.Мырзағалиев облыс жұртшылығымен өткен Zoom-конференцияда.
Жол картасы ұсыныстар қабылданғаннан кейін қоғам өкілдеріне қайта таныстырылады.
Онлайн-кездесуде эко-белсенділер мен ғалымдар атмосфералық ауаның ластануы, оған қатысты қабылданып жатқан шаралар туралы сұрақтар қойды. Пікірлерін ортаға салды. Экологиялық мониторинг посттарының санын көбейтуді сұрады. Министр Мырзағалиев Экологиялық кодексте нақты қадамдар көрсетілгенімен, өңірдегі қоршаған орта жағдайын реттеу бойынша жылдамырақ әрекет қажеттігін алға тартты.
«Еуропа «Ең озық қолжетімді технологиялар» (ЕОҚТ) арқылы экологиялық ахуалды жақсартуға 15 жыл жұмсағанын білеміз. Біз Экологиялық кодексте бұл мерзімді де ескердік. Бірақ жылдар бойы күтіп, қарап отыра алмаймыз. Барынша тезірек әрекет етуіміз керек. Халықпен, жергілікті атқарушы орган өкілдерімен бас қосып отырғанымыз да сол», – деп айтты М.Мырзағалиев.
Экология министрінің сөзінше, өткен жылы өндіріс орындарынан табиғатты ластағаны үшін жиналған эмиссия 90 млрд теңгедей болды. Оның 40 млрд-ы елдегі экологиялық жағдайды жақсарту шараларына бағытталған.