Дереккөз – www.inform.kz

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – Іле Алатауы ұлттық паркіндегі жер сатылмайды және өзге елдің азаматтары мен шетелдік компанияларға пайдалануға берілмейді. Бұл туралы ҚР экология, геология және табиғи ресурстар вице-министрі Ерлан Нысанбаев Facebook-тегі парақшасында мәлім етті.

Вице-министр Іле Алатауы ұлттық паркінде инфрақұрылымды дамытуға қазақстандық инвестор жауапты екенін, ондағы жер сатылмайтынын атап өтті.

«Алматы жұртшылығы Іле Алатауы ұлттық паркінде эко-туризмді дамытуға қатысты мəселе көтерген еді. Атап өтсем, 2019-2025 жылдарға арналған туристік саланы дамытудың мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде шетелдік, оның ішінде АҚШ-тың табысты тəжірибесі негізінде ұлттық паркті дамытудың бас жоспары жасалды. Осыған орай, өз мойнына ұлттық парктің инфрақұрылымын қоршаған ортаға зиян келтірмей дамыту міндетін алған жауапты қазақстандық инвестор анықталды. Бірден назар салатын жәйт, Ұлттық парктегі жерлер сатылмайды! Өзге елдің азаматтары мен шетелдік компанияларға пайдалануға берілмейді! Оған Қазақстан Республикасының заңы бойынша тыйым салынған!» – деп жазды ол.

Алайда, Ерлан Нысанбаев қазақстандық инвесторға 35 га жер жалға берілгенін жасырмады: «Ұлттық парктердің қазіргі жағдайын өздеріңіз көріп отырсыздар: кəуапхана, абажадай мейрамханалар, сапасыз қызмет, сүреңсіз көріністер. Жағдайды түбірімен өзгертпей болмайды. Бірінші орында адам мен табиғаттың байланысы тұруы тиіс. Тиісінше, жолдарды, көру алаңдарын, өзен үстіндегі көпірлерді, табиғи үндестікті бұзбайтын шағын нысандарды салу керек. Осының бəрін жолға қоятын қазақстандық инвесторға жалға небәрі 35 га жер учаскесі пайдалануға берілді».

Вице-министр келтірген мәліметке сүйенсек, инвестормен кезең-кезеңмен 10 заманауи визит-орталық, 155 км-ден астам жаяу маршруттар салады. Бұл жоба жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді, кәсіпкерліктің дамуын және туризм саласындағы жоғары білікті кадрлардың өсуін қамтамасыз етеді.

Одан бөлек, Ерлан Нысанбаев инвестор барлық жұмысты қоршаған ортаға зиян келтірмей іске асыратынын, ал тұрғызылатын құрылымдар заманауи экологиялық материалдардан әзірленетінін атап өтті.

Сөз соңында басшы ұлттық парк халыққа әркез қолжетімді болатынын, тіпті Ұлттық парк жанында Қоғамдық кеңес құрылатынын атап өтті.

«Айта кетерлігі, ұлттық парк бұрынғыдай кез келген қазақстандық үшін қолжетімді болып қала береді. Ешқандай қоршаулар болмайды. Осы апта бойы Алматы жұртшылығымен, белсенділермен, журналистермен кездестік. Халықтың барлық талап-тілегі ескеріледі. Нəтижесінде Ұлттық парк жанында Қоғамдық кеңес құратын болып шештік. Инвестордың барлық жұмыстарды сапалы түрде орындауын біз халықпен бірге қадағалайтын боламыз. Табиғатқа ешқандай залал келмейді. Ол қатаң түрде қадағаланады», – деп түйді сөзін ол.

Дереккөз – www.inform.kz

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – Қазақстанның экологиялық ұйымдар қауымдастығы Нұр-Сұлтан мен Алматы қалаларында «StopMusor» әлеуметтік жобасын бастамақ, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

«Бүгін қауымдастық StopMusor әлеуметтік жобасын іске қосады. Жоба Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі, сондай-ақ Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларының әкімдіктері қолдау тапты. Жалпы жоба қала тұрғындарының сауаттылығы мен әлеуметтік жауапкершілігін арттыруға, мәдениетті дамытуға, қоқысты азайту үшін тұрғындар арасында тұрмыстық қалдықтарды кәдеге жаратуға бағытталған. Қоқысты кәдеге жарату және қайта өңдеу мәселесі маңызды мәселе екені сөзсіз. Сонымен бірге бұл жұмыс үлкен инвестициялық шығындарды және инфрақұрылымды дамытуды талап етеді. Алайда қоқысты арнайы қоқыс пен контейнерлерге тастауды білмейінше, өңдеу саласын дамыту қиынға соғатынын айта кету керек. Көшеде қоқыстарды, темекі тұқылын, бөтелкелерді, пакеттерді жиі көреміз. Сондықтан Халықаралық қоршаған ортаны қорғау күні қарсаңында біз қоғамның назарын аудартып, осы акцияны бастағымыз келеді», – деді Қазақстанның экологиялық ұйымдары қауымдастығы басқармасы төрағасының орынбасары Елдос Абақанов ОКҚ-да өткен онлайн режимдегі баспасөз мәслихатында.

Оның айтуынша, әлеуметтік зерттеу барысында қоқыс жәшігіне қоғамдық орында шағын қоқыстың 80 пайызы түспейтін көрінеді. Оның бәрін айналып келгенде өңдеуге болады.

«Төтенше жағдай және карантин кезінде біздің арамызда қоршаған ортаға бей-жай қарамайтын азаматтардың бар екендігінің айқын көргенімізді атап өткіміз келеді. Біз зерттеу жүргіздік. Оның нәтижелері кейінірек сипатталады. Біз алдын-ала нәтижелерді жариялағымыз келеді. Сауалнамаға қатысқандардың әр екінші адамы көп жағдайда қоғамдық орындарда ұсақ қоқыстарды көретінін айтты», – деп толықтырды төраға орынбасары.

Жоба ауқымды насихат жұмыстарын қамтиды. Бірқатар экологиялық шаралар туралы хабарланады. Елдос Абақановтың айтуынша, жоспарланған іс-шаралардың бірі – қазақстандық суретшінің қатысуымен пластикалық пакеттерді қолдана отырып, көркемдік нысан құрау.

«Жоба 2020 жылы іске асырылып, 2021 жылдың бірінші тоқсанының соңында аяқталады. Екі қалада – Нұр-Сұлтан мен Алматы қалаларында ұйымдастырылады», – деп атап өтті Елдос Абақанов.

Дереккөз – www.inform.kz

ТҮРКІСТАН. ҚазАқпарат – Қожа Ахмет Яссауи кесенесі – бұл сәулет өнері әлемнің сегізінші ғажабы болып саналады және ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енгізілді. Сарайлар мен ғибадатханалар кешені – орта ғасырлардың інжу-маржаны және барлық түркі халықтарының рухани орталығы, деп хабарлайды ҚР ІІМ Бұлттың баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Облыс орталығына саяхат барысында облыс әкімі Өмірзақ Шөкеев Түркістан қаласының тарихи-мәдени орталығын қалпына келтіру аясында жүргізіліп жатқан жұмыстардың барысымен танысты. Аймақ басшысы кесенеге ең бағалы ағаш түрлерін отырғызуды тапсырды. Мұндағы барлық жұмыстар мамандардың ерекше бақылауында.

Осыдан бір жыл бұрын Бакуде Түркістан облысының делегациясы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра комитетінің 43-сессиясында маңызды келісімдерге қол жеткізгенін атап өткен жөн. Отырысқа қатысушылар құрылыс жобаларының Дүниежүзілік мұраға әсерін бағалауға қатысты мәселелерді қарастырды – Х.А. Ясауи. Жиналыс нәтижесінде кесене айналасындағы аумақты абаттандыру туралы шешім қабылданды.

Сонымен бірге облыс әкімі драма театрдың құрылыс алаңында болды. 4 қабаттан тұратын ғимараттың жалпы ауданы 9700 шаршы метрді құрайды. Барлық заманауи талаптарға сай салынған заманауи мәдени орталықта 510 адамға арналған дәрісхана болады. Драма театры – Ақтөбе облысының сыйы, оның құрылысы биыл күзде аяқталады деп жоспарлануда.

Дереккөз – www.inform.kz

НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – Іле-Алатауы ұлттық паркінде орналасқан Аюсай тау шатқалында Алматы қаласының экологиялық қоғамдастық өкілдері Сиверс алма ағашының 100 көшетін отырғызды. Оны ғалымдар жер бетіндегі барлық алма ағашының ата тегі деп атайды.

Бұл туралы ҚазАқпарат ҚР Экология, геология және табиғис ресрустар министрлігінің ресми сайтына сілтеме жасап хабарлайды.

Көшеттерді отырғызу акциясы Ұлттық парктерді қолдау қоғамдық қорының жетекшісі Сергей Спицынның бастамасымен ұйымдастырылды. Ол бұған дейін Іле-Алатау ұлттық паркінің түрлі шатқалдарында бірқатар жаяу жүргіншілер жолы, жаяу жүргіншілер көпірі және туристік инфрақұрылым нысандарын мемлекеттің қаражатынсыз орнатқан болатын.

Акцияға экологиялық қоғамдастықтың өкілдері қатысты. Олардың ішінде «Табиғат» Қазақстан қауымдастықтары мен кәсіпорындарының экологиялық одағының басшысы Мэлс Елеусізов, «Қазэкология» республикалық ғылыми-өндірістік және ақпараттық орталығының жетекшісі Амангелді Ыскақов секілді беделді экологтар, сонымен қатар табиғатқа бей-жай қарамайтын басқа да ел азаматтары бар.

Сиверс алма ағашы Іле Алатауында, Қазақстанның оңтүстігінде және шығысында бірнеше мың жылдан бері өседі, Қызыл кітапқа енген.

Экологтардың пікірінше, оны сирек кездесетін түр ретінде, еліміздің символы ретінде сақтау, одан әрі жандандыру және қорғау үшін көп жұмыс атқару қажет.

– Бүгінде көпшілігіміз ұлттық паркке баруды кәуап жейтін жер деп түсінетінімізді мойындауымыз қажет. Мұндай демалыстан кейін үнемі тау боп үйілген қоқыс пен кесілген ағаштар ғана қалатынына бәріміз куәміз. Ал ұлттық паркке барудың шетелдік тәжірибесі мүлде басқа. Бұл дегеніміз ең әуелі жануарлар мен өсімдіктердің тіршілігі туралы танып-білу, сондай-ақ жауапты экологиялық туризм», – деді Мэлс Елеусізов.

Осы ретте, акция барысында атап өтілгендей, жақын уақытта Іле-Алатауы ұлттық паркіне келушілермен тәрбие жұмысы ұйымдастырылмақ. Жақында Аюсай шатқалында заманауи және экологиялық таза сапарлау орталығы пайда болып, онда келушілерге ұлттық саябақта қандай өсімдік өсетіні, қандай жануарлар мекендейтіні туралы ақпарат беру жұмысы басталады. Балаларға арналған қызықты сабақтар мен ересектерге экскурсиялар ұйымдастырылады.

Сондай-ақ, бұрыннан бар жақсы дәстүрлерді қайта жаңарту, соның ішінде айналма серуендеу жолын жасау жоспарлануда. Бұл жерде келушілерге маршруттың ұзындығы мен күрделілігі, навигациясы, демалу және көру алаңдары туралы барлық қажетті ақпарат ұсынылады. Сонымен қатар, барлық жол тегін болады. Сапарлау орталығына бару үшін қосымша ақы алынбайды.

– Біздің акциямыздың идеясы – жақын уақытта Ұлттық саябақтың сапарлау орталығының жанынан шатқалда Сиверс алма ағашы бағын өсіру. Келушілер осы жерде демалып, саябақ флорасымен таныса алар еді. Ал мектеп оқушыларына экологиялық білім беру сабағын өткізуге болады, – дейді Сергей Спицын.

Іле-Алатауы ұлттық паркінің питомнигіне отырғызу үшін көшеттер сатып алынды. Мұндағы ой – сирек кездесетін эндемикалық өсімдіктерді өсіру және қалпына келтіру.

Акция әл-Фараби атындағы Ұлттық университеттің қолдауымен өткізілді.

Дереккөз – www.gov.kz

Қазақстанның Экология, геология жəне табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиев еліміздегі ұлттық парктерді дамыту жөніндегі ұлттық кеңес құру туралы бастама көтерді. Бұл туралы ол өзінің Twitter-дегі парақшасында жазды.

«Алматы жұртшылығы Іле-Алатауы ұлттық паркін абаттандыру мəселесі жөнінде алаңдаушылық білдіруде. Барлық туындаған мəселелерді шешу үшін біздің ведомство құрамына сарапшылар, министрлік өкілдері, жұртшылық, экобелсенділер кіретін Ұлттық парктерді дамыту жөніндегі қоғамдық кеңес құру туралы бастама көтерді», – деп жазды М.Мырзағалиев.

Оның айтуынша, Кеңес «инвестордың міндеттемелерін орындауына, ұлттық парктерді дамыту жоспарын талқылауға қатысуға, қажет болған жағдайда, оның аспектілерін іске асыруға əсер етуге бақылау жасай алады».

Министр барлық мүдделі тұлғаларды Кеңеске қосылуға шақырды. «Тек біріккен кезде ғана біз табиғат байлығын сақтау мақсатына қол жеткізе аламыз», – деп атап өтті ол.

Экология министрлігінің басшысы министрліктің ұлттық парктерді «табиғатқа жүк түсірмей» дамытуды көздеп отырғанын еске салды.

«Қазірде оларды дамыту кезінде ауқымды ғимараттар салуды қойып, эко-туризмді дамытуға, жүргіншілер жолын салуға, тек жеңіл нысандар салуға назар аудару қажет. Яғни қоршаған ортаға орынсыз килігу болмауы тиіс», – деп атап өтті М. Мырзағалиев.

Дереккөз – www.24.kz

Маралды көлі тұзды суымен бірге табиғатта сирек кездесетін «артемия салина» шаяндарымен танымал. Медицина, фармацевтика саласында кеңінен қолданылатын, биохимиялық құндылығы бар су жәндіктері тұзды көлдерден заңсыз ауланып келгені рас.

Соңғы жылдары су қоймасын «Стройбиоресурс» компаниясы жалға алған болатын. Маралдыны курорттық аймаққа айналдырған да осы фирма. Алайда соттың шешімімен қыста арадағы келісім-шарт бұзылды. Ол кезде Маралды көлінде артемия салина цистасын аулауға квота болмаған еді. Енді Павлодар облысының жер қойнауын пайдалану және су ресурстары басқармасы жаңадан байқау жариялап отыр. Онда артемия салина шаяндарын аулауға рұқсат берілген.

Жасұлан Жұмашев, қоршаған ортаны қорғау, жер қойнауын пайдалану басқармасының бөлім басшысы:

– Мамыр айының 27-сінде конверттері ашу болды. Бүгінгі таңда конкурстық комиссия өтініштерді қарап жатыр. Оның нәтижесін жер қойнауын пайдалану, табиғатты қорғау және су ресурстары сайтынан білуге болады.

Құрылыс қалдықтарымен ластанған Маралды көлінің тағдыры көпшілікті алаңдатып отыр. Бұл мәселе сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес қызметінің «Ertis – adaldyq alańy» жобалық кеңсесіне жетті.

Ризабек Исабеков, «Ertis – adaldyq alańy» жобалық офисінің жетекшісі:

– «Ertis – adaldyq alańy» жобалық офисі бұл жағдайды назардан тыс қалдырмайды. Мыңдаған облыс тұрғындарының сүйікті демалыс аймағына айналған Маралды көліне экологиялық апат төніп тұр. Біз оны қалпына келтіруге бар күшімізді саламыз және тиісті органдар қарап отырмайды деп ойлаймын.

Дереккөз – www.inform.kz

ПЕТРОПАВЛ. ҚазАқпарат – Петропавлда күрделі жөндеуден өткен ботаникалық бақ бүгін – Халықаралық балаларды қорғау күні келушілерге есігін айқара ашты, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

Петропавлдағы ботаникалық бақ – өңірдегі негізгі туристік нысандардың бірі. Қызылжар өңірінің мақтанышы. Оранжереяны тамашалауға келген ересектер де, балалар да өзіне қызықты мағлұмат ала алады. Жаңа кейіпке енген ботаникалық бақ енді туристік орталыққа айналмақ.

«Күрделі жөндеу жұмысына астаналық мамандар тартылды. Кіреберіске қалықтап тұрған бақшаның әсерін беру үшін айна қойдық. Тоған, субұрқақ, қысқы бақ, кіреберіс арка жөнге келтірілді. Біздің компания үш жыл сервистік қызмет көрсетеді. Көңілден шықпай жатса, олқылықтар табылса, сөзсіз жөндейміз», – дейді елордалық құрылыс компаниясының өкілі Асылбек Бағанов.

Жөндеу жұмыстарының жалпы бюджеті – 200 млн теңге болса, тек абаттандыруға ғана 90 млн теңге жұмсалды.

«Күрделі жөндеуден кейін көпшіліктің сүйікті орны – ботаникалық бақ ашылды. Бірегей оранжереяға қала қонақтары ғана емес, тұрғындар да жиі демалуға келеді. Балаларды қорғау күніне орай арнайы ашып отырмыз. Осыдан бірер жыл бұрын оранжерея жабылады деген қауесет тарады. Мен бұл демалыс орны, керісінше, көркейе түседі деп айттым. Оның бірегейлігі – биыл құрылғанына 108 жыл толып отыр. Күрделі жөндеуге дейін оранжерея аумағы заманға сай келмеді, ескірген болды. Қазір батпақтың орнына сарқырама пайда болды, түрлі шағын сәулет нысандары қойылды. Енді осы баққа әкелетін жолды жөнге келтіру қажет», – деді облыс әкімі.

Ботаникалық бақ енді кешке де жұмыс істейді. Мамандардың айтуынша, әр өсімдік жарықтандырылды, нәтижесінде кешкі бақ ғажайып күйге енеді.

Жалпы бұл оранжерея – еліміздегі ең көне бақтардың бірі. Мұнда тропикалық ағаштар, пальма, лимон, агава, орхидея сияқты экзотикалық өсімдіктер өседі.

Дереккөз – www.gov.kz
Қазақстанның экология, геология және табиғи ресурстар вице-министрі Ерлан Нысанбаев жұма күні Алматыда қоғам, БАҚ өкілдерімен, блогерлермен кездесіп, Қазақстандағы экологиялық туризмді дамыту жоспарлары туралы айтып, қызығушылық тудырған барлық сұрақтарға жауап берді.
Вице-министр БАҚ-қа берген сұхбатында қазіргі уақытта Қазақстанда экологиялық туризмді дамыту жөніндегі жаңа тұжырымдаманы іске асыруға кірісу жоспарланып отырғанын атап өтті. Жоспарды құру алдында халықаралық тәжірибені зерттеу жүргізілді.

«Мен ұлттық парктер аумағында туризмнің белсенді дамуына қарсылық білдіргендердің бірі болдым. Бірақ сапар барысында, тәжірибемен, атап айтқанда АҚШ-тың экотуризмді дамыту тәжірибесімен танысқан кезде, мен бұл мәселе бойынша алғашқы ұстанымдарымды қайта қарадым. Бүгін мен экологиялық туризмді дамыту қажет деп сеніммен айта аламын», – деді Е.Нысанбаев.

«АҚШ-та біз үш саябақты араладық. Олардың идеологиясындағы негізгі ұстаным – бұл табиғатқа салынған ауыртпалықтан арылу. Бұл АҚШ-та ұлттық парктер аумағында үлкен капиталды ғимараттар жоқ дегенді білдіреді. Негізінен олар тек маршруттар мен жолдарды белсенді дамытады», – деді ол. Салыстыру үшін көрнекі мысал ретінде ол Қазақстандағы ұлттық парктердің қазіргі жағдайына, атап айтқанда, кездесу өткен Іле-Алатау саябағының жағдайына назар аударды.

«Біз бүгін не көріп отырмыз? Біз көптеген мейрамханалар мен кәуәпханаларды көреміз, яғни адамдарды саябаққа барған кезде тамақтануға, демалуға, бір жерде түнеуге болатындығына сендіреміз», – деді Е.Нысанбаев.

Вице-министрдің пікірінше, жоғарыда айтылғандар екінші жоспарда болып, ал алдыңғы қатарда – адамның табиғатпен байланысы болуы тиіс.

«Ең бастысы – маршруттар мен жолдар! Яғни, адам табиғатпен байланысу үшін ұлттық парктің аумағына кіруі керек. Ұлттық саябақтың аумағына кіріп, картаны көріп, алдымен қысқа, ұзын, қонып қалу мүмкіндігі бар жолдарды көруі керек», – деді ол.

Осы мақсатта ұлттық парктердің инфрақұрылымын дамыту тәсілін өзгерту жоспарлануда. «Бүгінгі күнге дейін ұлттық парктердің инфрақұрылымын дамыту мәселесі жүйесіз болып келді. Міне, біз жалпы аумағы 200 га болатын 122 учаскені бизнес өкілдеріне тапсырдық. Егер 199 мыңдық ұлттық парктің аумағын алсақ, бұл бүкіл аумақтың 0,1% құрайды. Ал біз не көріп отырмыз? Қызметтің деңгейі мен сапасы әртүрлі», – деді ол.

Бүгінгі таңда бұл аймақ үлкен табыс әкелетінін және жергілікті халықты жұмыспен қамтамасыз ететіндігін ескере отырып, экологиялық туризмді дамыту тәсілін өзгертудің уақыты келгенін атап өтті Е.Нысанбаев.

«Бүгінде ұлттық саябақтарда кешенді жүйе болуы керек. Қызмет көрсету сапасын қамтамасыз ететін бірыңғай туристік өнімді құру қажет. Бұл біздің басты міндетіміз», – деп түсіндірді вице-министр.

Іле Алатауы ұлттық паркі туралы айта келе, ол тендер рәсімдерінің нәтижесінде бас жоспарды орындау тапсырылған инвестор анықталғанын еске салды. Бұған дейін хабарланғандай, инвестор қоршаған ортаға зиян келтірмей, туристік соқпақтарды, кемпингтерді, қазіргі заманғы санитарлық кабиналарды және басқа да қажетті инфрақұрылымдармен жабдықтауды жоспарлап отыр.

«Барлық жаңа жобалар адам қызметінен түсетін ауыртпалықсыз табиғатпен үйлесімде жұмыс жасайды», – деп сендірді экология вице-министрі.