Бұл күнді 2019 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясы бекіткен. Көк аспанға арналған Халықаралық таза ауа күні қоғамның назарын климатқа, адам денсаулығына кері әсер ететін ауаның ластану проблемасына аудару мақсатында атап өтіледі.

Бұл проблема өкінішке орай біздің еліміз үшінде өзекті.

Экологиялық мониторинг ақпаратына сәйкес Қазақстанның 10 қаласында атмосфералық ауаның жоғары ластану деңгейі байқалады. Бұл – Нұр-Сұлтан, Алматы, Қарағанды, Теміртау, Атырау, Ақтөбе, Балқаш, Өскемен, Жезқазған және Шымкент қалалары. Олардың үлесі 2,5 миллион тонна болатын ластаушы заттардың шығарындысын құрады.

Министрлік жұртшылықпен, аймақтардағы экобелсенділермен бірлесіп, 2025 жылға қарай экологиялық проблемаларды шешу мен атмосфералық ауа жағдайының жақсаруға бағытталған 17 жол картасы әзірлеп, іске асыруда.

Дерек көз – gov.kz

2021 жылғы 3 қыркүйекте онлайн форматта ТМД – ға қатысушы мемлекеттердің Мемлекетаралық экологиялық кеңесінің VII отырысы өтті.

Қатысушылар Кеңестің жаңа төрағасын сайлады, ол ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиев болды.

Отырысқа ТМД Мемлекетаралық экологиялық кеңесіне мүше мемлекеттер қатысты. Олар: Армения Республикасы, Беларусь Республикасы, Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Молдова Республикасы, Ресей Федерациясы, Тәжікстан Республикасы, Өзбекстан Республикасы. Сондай-ақ ТМД – ға мүше мемлекеттердің Парламентаралық Ассамблеясы Кеңесі Хатшылығының өкілдері, ТМД Электр энергетикалық Кеңесінің Атқарушы комитеті және Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының Атқарушы комитетінің өкілдері қатысты.

Отырыс барысында қатысушы елдер қоршаған ортаны қорғау саласындағы ынтымақтастықтың жай-күйі мен даму перспективалары мәселелерін талқылады. Сондай-ақ, полимерлік қаптаманы пайдаланудан экологиялық қауіпсіз қаптаманы пайдалануға кезең-кезеңімен көшу, парниктік газдар шығарындыларын сату жүйесі, ТМД аумағында қоршаған ортаны қорғау саласындағы Тұрақты даму мақсаттарын іске асыру және балық шаруашылығын дамыту саласында тәжірибе алмасты.

Қазақстан парниктік газдар шығарындыларын саудалау жүйесінің тәжірибесімен бөлісті. ҚР жаңа экологиялық кодексінің шеңберінде Париж келісімі міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ету мақсатында парниктік газдар шығарындылары мен сіңірулері саласы жетілдірілді. Осылайша, 2021 жылдан бастап көміртегі бюджеті жыл сайын 1990 жылғы көміртегі бюджетінің деңгейінен 1,5% – ға қысқаратын болады.

Сондай-ақ, қазақстандық тарап қоршаған ортаны қорғау саласындағы Тұрақты даму мақсаттарын енгізу тәжірибесімен алмасу нәтижелері және балық шаруашылығын дамыту саласындағы ынтымақтастық туралы хабарлады. Айта кетсек, Қазақстанның ауқымды балық шаруашылығы қоры бар. Сала мамандары мен сарапшылардың бағалауы бойынша балық шаруашылығындағы өндіріс әлеуеті жылына 600 мың тонна балыққа дейін бағаланады.

Кеңес барысында мүше мемлекеттер қоршаған ортаны қорғау саласындағы өзекті мәселелер бойынша ынтымақтастықты жалғастыруға уағдаласты.

Отырыс қорытындысы бойынша 2022–2023 жылдарға арналған ТМД -ға қатысушы мемлекеттердің Мемлекетаралық экологиялық кеңесінің жұмыс жоспары бекітілді, отырыстың хаттамасына қол қойылды.

Дерек көз –gov.kz

2021 жыл 2 қыркүйек күні ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиев пен «С.Өтебаев атындағы Атырау Мұнай және газ университеті» КеАҚ Басқарма Төрағасы-ректоры Гүлзада Шакуликова өзара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.

Меморандумның мақсаты – қоршаған ортаны қорғау саласындағы инновациялық және ақпараттық әзірлемелер мен тәсілдерді, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік -конструкторлық жұмыстарды қолдана отырып, экологиялық жобаларды іске асыру болып табылады.

Кездесу барысында Мағзұм Мырзағалиев меморандум жаңа экологиялық кодексті іске асыру бойынша күш-жігерді біріктіруге мүмкіндік беретінін атап өтті.

«Биыл 1 шілдеден бастап Экологиялық кодекс жаңа редакцияда күшіне енгені белгілі. Аталған меморандум қоршаған ортаны және экологияны қорғау саласындағы міндеттерді іске асыру үшін мамандандырылған сараптама блогын құруда күш-жігерді біріктіруге мүмкіндік береді», – деді Мағзұм Мырзағалиев.

Өз кезегінде Гүлзада Шакуликова Университет қоршаған ортаны қорғау саласындағы заманауи әдістемелерді әзірлеу, экология саласындағы ІТ -шешімдер мен жобаларды әзірлеу және енгізу үшін университеттің сарапшылары мен зерттеушілерін жұмылдыруға дайын екенін атап өтті.

Дерек көз – gov.kz

ҚР ЭГТРМ алдағы 5 жылда ұзындығы 3,3 мың км болатын 212 каналды цифрландыруды жоспарлап отыр. Осы іс-шараларды іске асыру 2,2 текше метр суды үнемдеуге мүмкіндік береді.

Бұл туралы Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиев Мемлекет басшысының 2021 жылғы 1 қыркүйектегі Қазақстан халқына жолдауын іске асыру жөнінде өткен Үкімет отырысында мәлімдеді.

«Өткен жылы Түркістан облысындағы «К-19» магистралды каналын цифрландыру бойынша бірінші жоба сәтті жүзеге асырылды. Нәтижесінде 45 пайызға көбірек су жұмсалатыны анықталды», – деді министр.

Сондай-ақ, ведомство басшысының айтуынша, суды үнемдеу мақсатында Министрлік су үнемдеу технологиялары қолданылатын аумақты 2025 жылға қарай 750 мың гектарға дейін жеткізуді ұсынады.

Бүгінгі таңда арналардың 60% – ы нашар жағдайда. Бұл суды тасымалдау кезінде орын алатын жоғары шығынның негізгі себебі.

Осыған байланысты 5 жыл ішінде ұзындығы шамамен 2,3 мың км болатын тағы 120 арнаны қайта жаңарту жоспарлануда.

«Арналарды қалпына келтіру жұмыстары тұрақты түрде жүргізілуде. Мәселен, 2019-2020 жылдары 1734 км канал жөнделіп, 111,5 гектар суармалы жер айналымға енгізілді. Биылғы жылдың соңына дейін 1050 шақырым каналдарды қайта жаңғырту жоспарланып отыр. Бұл 78 мың гектар суармалы жерді айналымға енгізуге мүмкіндік береді», – деді Мағзұм Мырзағалиев.

Дерек көз – gov.kz

Экологиялық мониторингтің нәтижесі бойынша Теміртау, Нұр-Сұлтан, Алматы, Ақтөбе, Атырау, Өскемен, Қарағанды, Балқаш, Жезказған, Шымкент қалалары атмосфералық ауаның жоғары ластануымен сипатталып отыр.

Бұл туралы Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиев Мемлекет басшысының 2021 жылғы 1 қыркүйектегі Қазақстан халқына жолдауын іске асыру жөнінде өткен Үкімет отырысында мәлімдеді.

Министрдің шығарындыларды төмендету үшін келесідей шаралар қарастырылып отырғанын хабарлады:
– Экологиялық кодекске сәйкес кәсіпорындар ең үздік қолжетімді технологияларды (ЕҮҚТ) енгізеді.
– Министрлік пен кәсіпорындардың арасында Меморандумдар мен Жол карталарына қол қойылды. Оларға сәйкес кәсіпорындар шығарындыларды 20% пайыздан 30% пайызға дейін қысқартуды жоспарлап отыр.
– 10 қаладағы бірінші санаттағы кәсіпорындар үшін 2025 жылға қарай шығарындылар лимиті 20% пайызға төмендетілетін болады.

Сондай-ақ, Мағзұм Мырзағалиев шығарындыларды азайту мақсатында әкімдіктер елді мекендер мен шаруашылық субъектілерін газдандыруды жалғастыру қажет екенін айтты. Және қоғамдық және коммуналдық көлікті газ және электр көлігіне ауыстыру жұмысын одан әрі жүзеге асыру керек.

Дерек көз – gov.kz