Павлодарда Қоршаған ортаға ластауыш заттар мен сынап шығарындыларының және ластауыштардың шығарындылары мен тасымалдарының тіркелімін (ЛШТТ) ендірудің өзекті мәселелері талқыланды. 2018 жылдың 12-13 қарашасында «Қоршаған ортаға ластауыш заттар мен сынаптың эмиссиялары: анықтау әдістері, түгендеу және Қазақстан Республикасының Ластауыштардың шығарындылары мен тасымалдарының мемлекеттік тіркеліміне қосу» семинары шеңберінде болып өтті.

Семинар «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығымен, Қазақстандағы БҰҰ Даму бағдарламасымен және «Орнықты дамуға ықпал ету» орталығымен ұйымдастырылды.

Семинардың басты мақсаты – ЛШТТ мәселесі бойынша мамандардың әлеуетін арттыру және Қазақстандағы ЛШТТ енгізуді әдістемелік қамтамасыз етудің әзірлемесі үшін ұсыныстарды қалыптастыру болып табылады.

Семинарға 50-ден астам адам қатысты. Семинарға қатысушылардың қатарында үкіметтік органдардың, үкіметтік емес ұйымдардың, өнеркәсіп кәсіпорындарының, Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығының,   Қазақстандағы БҰҰ Даму бағдарламасының «Орнықты дамуға ықпал ету» орталығының өкілдері болды.

Семинар барысында ластауыш заттар шығарындыларын бақылау жүйесін дамыту бойынша ұсыныстар талқыланды. Қатысушылар Қазақстандағы ЛШТТ-ның негізгі маңызды аспектілері турал ұсыныстарын жасады.

Семинар шеңберінде «Орнықты дамуға ықпал ету» орталығының қызметкерлерімен қоршаған ортаға  сынап және басқа да ауыр металдардың эмиссиялары, қоршаған ортаға жойылуы қиын органикалық ластауыштардың шығарындылар бағасы бойынша ЮНЕП және ЕМЕП-пен әзірленген эмиссияларды бағалаудың халықаралық әдістемелерін қарастырылды. Аталған әдістемелер семинарға қатысушыларға таныстырылды және талқылауға ұсынылды. БҰҰДБ ұлттық сарапшысы Қазақстандағы сынаптың ластануының қазіргі жағдайы туралы, атап айтқанда сынап бойынша Минамат конвенциясына қосылудың оң және теріс аспектілері туралы баяндама жасады.

«ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК маманымен топтарда тәжірибелік сабақ өткізілді, онда семинардың қатысушылары (негізінен, өнеркәсіп кәсіпорындарының өкілдері) ЛШТТ бойынша онлайн-есептіліктің нұсқаларын толтырды.

Тыңдаушылар ЛШТТ бойынша есептілік жүйесін жетілдіру жолдарын және жүйеге барынша қол жеткізу мүмкіндігін қарастырды. Талқылау барысында қатысушылар ЛШТТ электрондық порталының құрылымы мен мазмұнын жетілдіру бойынша өз ұсынымдары мен ұсыныстарын жасады.

Семинар шеңберінде айтылған барлық ұсыныстар семинар Хаттамасында көрініс табады және болашақта Жобаны жүзеге асыруда және Қазақстанда ЛШТТ-ды ендіруді жүзеге асыруда қолданылатын болады.

ҚР ЭМ «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК 2018 жылғы   қарашаның 14-нен 16-на дейінгі мерзім аралығында қоршаған ортаны қорғау және табиғатты пайдалану саласындағы мамандар үшін Астана қаласында «Өндіріс және тұтыну қалдықтарын басқару» тақырыбына оқыту семинарын өткізді.

 Семинарға қатысушылар келесі ұйымдар өкілдері: «Азиялық Газқұбыры» ЖШС; Көкшетау қаласы әкімдігінің жанындағы  «Көкшетау Жылу» ШЖҚ МКК; «Астана қаласы әкімдігінің шаруашылық жүргізу  құқығындағы «Астана су арнасы» МКК; «RecyclingCompany» ЖШС;

«Гордорсервис-Т» ЖШС; «Биосфера Казахстан» ҒЗИ» ЖШС; «Шығыс Қазақстан облысы табиғи ресурстар және табиғат  пайдалануды реттеу басқармасы» ММ; М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік  университетінің Қазақстандық филиалы «Kazakhstan Innovations» ҚҚ; «С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті» АҚ; «Nova Цинк» ЖШС.

Семинарда келесі сұрақтар қарастырылды:

• Өндіріс және тұтыну қалдықтары саласындағы заңнаманың қазіргі жағдайы және 2016, 2017, 2018 жылдардағы экологиялық кодекске енгізілген түзетулер;
• Экологиялық басқару;
• Профилактикалық бақылау (мемлекеттік бақылауға енгізілген өзгерістер);
• Қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингінде ақпараттық технологияларды қолдану;
• Иесіз қауіпті қалдықтарды басқару;
• Өндіріс және тұтыну қалдықтарының мемлекеттік кадастрын жүргізу;
• Қауіпті қалдықтарды өңдеу;

Дәріс оқығандар:

Букенова Саида Бекбулатовна – ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК Ақпараттық технологиялар департаментінің Қалдықтар кадастры басқармасының басшысы;

Асанова Жанар Талгаровна – АҚ «Жасыл Даму» Қалдықтарды басқару департаментінің директоры;

Досмакова Бизара Жакиевна – тәуелсіз сарапшы;

Садвокасова Алия Малаевна – ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК МЭАҚД басқарма басшысы;

Балабаева Алтын Ибрагимовна –  ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК МЭАҚ департаменті директоры;

Абдрахманова Жанара Беркутовна – ҚР ЭМ  бас сарапшысы;

Досанова Акмарал Наурызбаевна – ҚР ЭМ «ҚОҚ АТО» ШЖҚ РМК Ақпараттық технологиялар департаменті табиғи ресурстар кадастрының басшысы.

Семинар соңында тыңдаушыларға куәліктер табыс етілді.

2018 жылдың 9 қарашасында Женевада Ақпаратқа кіру, шешімдер қабылдау процесіне жұртшылықтың қатысуы және қоршаған ортаға қатысты мәселелер бойынша сот әділдігіне қол жеткізу туралы конвенциясына ластауыштардың шығарындылары мен тасымалдарының тіркелімі туралы хаттама (бұдан әрі – Хаттама) Тараптары Жұмыс тобының алтыншы жиналысы болып өтті.

Кездесу қорытындысы бойынша 2015-2020 жылдарға арналған Хаттаманы және оның стратегиялық жоспарын жүзеге асыруға мүмкіндік беретін ықтимал нақты әрекеттердің тізімі әзірленді. Ұсынылатын әрекеттердің барлық тізімі бес негізгі бағытқа бөлінеді: ұлттық деңгейдегі интеграция; халықаралық деңгейдегі үйлестіру; хабардар болу және қол жетімділіктегі және пайдаланудағы қарапайымдылық; Хаттаманы қолдану саласы; деректер (олардың есебімен қоса, басқару және сапа).

Сонымен D1 тармағы әрекеттер тізімінде ластауыш заттардың тізімін қайта қарастыру көзделген.аталған әрекеттің практикалық маңыздылығы келесілермен түсіндіріледі:

• экологиялық есептіліктің басқа түрлерімен үлкен келісімділікке алып келеді;
• ЛШТТ өзекті болуына және экономиканың, ғылымның және саясаттың дамуынан қалмауға көмектеседі;
• кәсіпорындар мен мемлекеттер үшін есептіліктің оңтайлы құрылымын құруға ықпал етеді;
• ЛШТТ деректерінің толықтығына алып келеді;
• халық үшін ластауыш заттар шығарындылары бойынша жалпы жағдайды жақсы және түсінікті етеді;
• ЛШТТ біршама динамикалық болуға және осыған орай біршама пайдалы болуға көмектеседі.

*Барлық ұсынылатын 34 әрекетпен толығырақ ағылшын тілінде мына жерде танысуға болады

Дереккөз: www.24.kz

Түркістан облысының Сарыағаш ауданындағы тұқым бақ жылына 1 млн көшет өндіреді.

Онда алма, алқоры, алша, жүзім және шие сияқты жеміс-жидек түрлері мен тропикалық және экзотикалық өсімдіктердің де көшеттері бар. Тропикалық жемістер жылыжайдың ішінде өсіріледі. Мұнда грек жаңғағы, інжір, анар дақылы да жерсіндірілген. Тұқым бақ мамандары енді киви өсіруді де қолға алыпты. Одан бөлек, жылыжайда 210 түп аналық лимон ағашы жайқалып тұр. Қазір жемісі көздің жауын алады. Тұқым бақ қызметкерлерінің айтуынша, күтімі жақсы болса мұндағы бір түп лимон 20 кг дейін өнім береді. Жалпы тұқым бақтың аумағы – 100 жектар. Оның 2,5 гектарында жылыжай орналасқан. Мұнда 50-ге жуық адам жыл он екі ай жұмыс істейді.

Танабай Шынтасов, тұқым бақ басшысы:

– Кем дегенде бір көшет шығару үшін үш жыл уақыт керек. Оған қажетті аналығын да 3 жыл ұстау керек. Соның барлығын үш жыл ұстағанан кейін барып, көшет шығару керек. Жұмыс өте ауыр. Істелетін жұмыстардың барлығы қолмен жасалады. Бұл жерде қол жұмысы өте көп.

Дереккөз: www.energo.gov.kz

Дереккөз: www.energo.gov.kz

Ағымдағы жылдың 6 қарашасында Энергетика министрлігінде отын-энергетика кешені және экология мәселелері жөніндегі Қоғамдық кеңестің Мұнай және газ жөніндегі комиссиясының кезекті отырысы өтті.

Отырысқа қоғамдық кеңес мүшелері, министрліктің, «Мұнай және газ ақпараттық талдау орталығы» АҚ және Қазақстанның мұнай сервистік компаниялары одағының өкілдері қатысты.

Қоғамдық кеңес мүшелеріне Астана қаласы мен солтүстік аймақтарды газдандырудың негізгі мүмкіндіктері таныстырылды (қаржыландыру, газдандыруды қамту, газ жеткізудің тұрақтылығы, Инфрақұрылым, баға белгілеу және т.б.), ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар (ҒЗТКЖ-да) көзделген жер қойнауын пайдаланушылардың қаражатын басқару және жұмсау бойынша тиімді тетікті әзірлеу бойынша ақпарат тыңдалды, жер қойнауын пайдаланушылар мен жер қойнауын пайдалану жөніндегі операцияларды жүргізу кезінде тауарлар, жұмыстар мен қызметтер тізілімінде (Nadlock) жүзеге асыратын олардың мердігерлік), Қазақстан Республикасын газдандырудың 2015 – 2030 жылдарға арналған бас схемасының іске асырылу барысы туралы есеп тыңдалды, сондай-ақ мемлекеттік қызмет көрсету сапасы, қызмет этикасын сақтау, Энергетика министрлігіндегі азаматтардың өтініштерін қарау мәселелері де  талқыланды.

Отырыс қорытындысы бойынша мұнай және газ жөніндегі комиссия мүшелері Қазақстан Республикасын газдандырудың 2015 – 2030 жылдарға арналған Бас схемасын іске асыру бойынша, ҒЗТКЖ-да көзделген жер қойнауын пайдаланушылардың қаражатын басқару және жұмсаудың тиімді тетіктерін әзірлеу бойынша тиісті ұсынымдар берді.

ҚР Энергетика министрлігінің Баспөз қызметі

Дереккөз: www.consilium.europa.eu

Еуропалық Одақ әртүрлі бірқатар экологиялық заңдар шеңберінде ЛШТТ бойынша есептілік талаптарын келісуге ұмтылады. 7 қарашада Кеңес экологиялық есептілікке неғұрлым дәйекті тәсілді қамтамасыз ететін есептілікті реттеу бойынша өз ұстанымын келісті.

Болжамды реттеу он заңнамалық актіні қамтиды. Қолданыстағы есептілікті ұсыну  бойынша міндеттемелерді жеңілдету арқылы әкімшілік шығындарды қысқартуға,  болашақ бағалаулар мен ашықтықты арттыру үшін қолжетімді деректердің сапасын жақсартуға болады.

Реттеудің ұсыныстарына түзетулер келесі он заңнамалық актіде қолданылатын болады:

Ағынды суларды тазарту бойынша директивтер 86/278 / EEC;

Шу бойынша директивтер 2002/49 / EC;

Экологиялық зиянның алдын алу және жою жөніндегі экологиялық жауапкершілік туралы директивтер 2004/35 / EC;

Еуропалық қоғамдастық директивіндегі жазықтықты ақпараттың инфрақұрылымы (INSPIRE) 2007/2 / EC;

Құстар бойынша директивтер 2009/147 / EC;

Ластауыштардың шығарындылары мен тасымалдарын Еуропалық реттеу (E-ЛШТТ) (ЕС) № 166/2006;

Жануарларды тестілеу бойынша директивтер 2010/63 / EC;

Орман материалдарын реттеу ЕС (ЕС) № 995/2010;

Орман заңнамасын, басқаруды және сауданы реттеу (FLEGT) (ЕС) № 2173/2005;

Құрып кету қаупі төнген жабайы фауна мен флора түрлерімен халықаралық сауда туралы конвенциясы (СИТЕС) 338/97.

Мүше-мемлекеттер экологиялық жауапкершілік туралы директивте ұсынылған өзгерістерге қолдау көрсетпеді.  Мұның себебі бұл өзгерістер есептілік шегінен асып кетеді және қосымша әкімшілік жүктемені тудырады.

Ұсыныспен http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9617-2018-INIT/en/pdf сілтемесі бойынша танысуға болады.

Дереккөз: www.24.kz

Ресей мен Қазақстан арасында біраз таласқа түскен 142 мың тонна мұнай отандық компанияның меншігіне өтетін болды.

Бұл жөнінде бүгінгі Сенат отырысында Энергетика министрі Қанат Бозымбаев мәлімдеді. Оның айтуынша, Кеңес одағы ыдырағаннан кейін «Омбы – Павлодар» мұнай құбырының 141 мың 728 тонна мұнайы Ресей аумағында қалып, осы күнге дейін оның меншігі шешілмей келді. Ақыры ұзақ келісімдерден кейін ол «Қазтрансойл» компаниясына өтетін болды. Есесіне «Туймазы – Омбы – Новосибирск-2» мұнай құбырының Қазақстан бөлігінде қалған 62 мың тонна мұнай ресейлік компанияға қайтарылады. Сенат депутаттары аталған заңды бірауыздан қолдап дауыс берді.

Қанат Бозымбаев, ҚР Энергетика министрі:

– Келісімді ратификациялау және іске асыру бұрын талас болып келген 141 728 мың тонна технологиялық мұнайға «Қазтрансойл» АҚ-ның заңды ие болуына мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде еліміздің экономикасына қосымша пайда әкеледі. Қазіргі күні технологиялық мұнай жер қойнауын пайдаланушыларға қайтарылмайды. Олар аталған мұнайды Қазақстанның мұнай өндіру зауыттарына және экспортқа жеткізуге мүмкіндік алады.